Những rung cảm mới trong đời sống Hà Nội
Một buổi tối bên hồ Hoàn Kiếm, giao hưởng vang lên giữa không gian vốn quen thuộc với những bước chân dạo phố. Tại Nhà Bát Giác, chương trình hòa nhạc ngoài trời “Crescendo – Giao hưởng kết nối” trong khuôn khổ Liên hoan Âm nhạc Quốc tế Crescendo 2026 đã đưa một loại hình nghệ thuật vốn thường gắn với khán phòng đến gần hơn với công chúng trong không gian mở. Ai cũng được trở thành khán giả, đó là cách nghệ thuật bước vào đời sống một cách tự nhiên.
Sau đó, Liên hoan Nhạc Jazz Quốc tế Hà Nội lần đầu tiên tiếp tục mở rộng cách tiếp cận. Ngoài các đêm diễn, liên hoan còn có triển lãm “Jazz & Phố – Giao thoa không biên giới”, kể câu chuyện hơn một thế kỷ của Jazz bằng hình ảnh, âm thanh, nhạc cụ, tư liệu và trải nghiệm tương tác. Từ đó, Hà Nội tạo ra câu chuyện về giao lưu văn hóa, về cách một loại hình nghệ thuật đi qua các không gian và cộng đồng để hình thành đời sống mới.
Sức sống mới của đời sống văn hóa Hà Nội không chỉ nằm ở âm nhạc. Lễ hội Sen Hà Nội 2026 đưa hoa sen, hồ Tây, nghề ướp trà sen Quảng An, nghệ thuật, sản phẩm thủ công và du lịch vào một không gian trải nghiệm. Lễ hội còn gắn với việc công nhận nghề ướp trà sen Quảng An là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và công bố Khu du lịch hồ Tây và vùng phụ cận. Hà Nội kể câu chuyện về cảnh quan, nghề truyền thống, văn hóa và khả năng tạo sản phẩm du lịch mới, đưa loài hoa quen thuộc trở thành câu chuyện chung đầy trách nhiệm của thành phố.
Lần đầu được tổ chức tại Hà Nội, Festival Võ thuật Quốc tế Hà Nội 2026 cho thấy thể thao cũng là một ngôn ngữ văn hóa. Khoảng 2.000 võ sư, võ sinh, huấn luyện viên, vận động viên, nghệ sĩ trong nước và quốc tế cùng tham gia, biến một sự kiện thể thao thành dịp giao lưu văn hóa, quảng bá hình ảnh Hà Nội và những giá trị của võ thuật Việt Nam.
Khi Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II diễn ra trong tháng 9-2026, di sản tiếp tục được kể mới. Với chủ đề “Dòng chảy di sản – Heritage Flow”, festival kéo dài 10 ngày tại nhiều không gian văn hóa, di sản của Thủ đô, với nhiều nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà thiết kế cùng sáng tạo, kết nối với du lịch và đời sống đương đại.
Đến đầu tháng 10, Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai năm 2026 mở rộng không gian ấy ra bình diện quốc tế. Diễn ra tại Hoàng thành Thăng Long với sự tham gia của đại diện 50 quốc gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp, lễ hội góp phần đưa Hà Nội thành nơi các nền văn hóa gặp gỡ, trao đổi và cùng tạo ra những trải nghiệm mới.
Vào tháng 11 tới, Hà Nộicũng sẽ Lễ hội Thiết kế sáng tạo năm 2026. Với chủ đề “Kinh tế sáng tạo”, thành phố không chỉ tổ chức một lễ hội mà đồng thời xây dựng Mạng lưới Không gian sáng tạo Hà Nội, kết nối doanh nghiệp, làng nghề, nghệ nhân, nhà thiết kế, trường đại học và đội ngũ chuyên gia. 82 không gian văn hóa sáng tạo đáp ứng tiêu chí đã được công bố tham gia mạng lưới, với các không gian được tổ chức theo những hướng như di sản, Kẻ Chợ, tương lai, sinh thái và cộng đồng.
Số lượng chương trình được tổ chức ngày càng nhiều và cách các sự kiện này tạo ra trải nghiệm cho công chúng cũng ngày càng đa sắc. Đó cũng là lúc những không gian quen thuộc của Hà Nội đã chứa đầy chất liệu để thành phố kể những câu chuyện mới về chính mình.
Để những sắc thái mới vẫn mang “chất Hà Nội”
Cùng với sự mở rộng của các hoạt động sáng tạo là yêu cầu không đánh mất bản sắc. PGS.TS Phạm Quỳnh Phương, Trưởng khoa Công nghiệp Văn hóa và Di sản, Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng giá trị cốt lõi của một không gian sáng tạo nằm ở chất lượng đời sống văn hóa, nơi con người và các ý tưởng có sự tương tác để tạo ra những giá trị sáng tạo mới.
Vì thế, tạo dựng không gian sáng tạo là tạo được môi trường để con người gặp nhau, trao đổi, thử nghiệm và cùng tạo ra những sản phẩm mới từ chính chất liệu văn hóa của thành phố. Đóng góp những bàn tay, ý tưởng tài hoa để tạo ra môi trường là những kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ sĩ, nghệ nhân ươm mầm, thử nghiệm và phát triển thành những giải pháp cụ thể cho thành phố và cộng đồng.
Theo KTS Hoàng Thúc Hào, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, sự gắn kết với cộng đồng, chất liệu bản địa và khả năng tái sinh những không gian nhỏ chính là những yếu tố quan trọng trong hành trình sáng tạo. Vì vậy, thành phố sáng tạo là một chuỗi, từ sáng tạo, gặp gỡ và hưởng thụ văn hóa trong một môi trường văn hóa.
Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chương trình hành động số 08-CTr/TU, xác định những mục tiêu cụ thể cho Thủ đô. Trong đó, Hà Nội phấn đấu 95% thiết chế văn hóa, thể thao hoạt động hiệu quả; dành trên 4% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa; xây dựng từ 3 sự kiện thương hiệu quốc tế trở lên về âm nhạc, điện ảnh và nghệ thuật. UBND thành phố sau đó ban hành Kế hoạch số 128/KH-UBND ngày 30-3-2026 với 78 nhiệm vụ cụ thể, gắn với sản phẩm đầu ra và tiến độ thực hiện.
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Tuấn Long cho rằng với Hà Nội, triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là cơ hội hiện thực hóa tầm nhìn phát triển Thủ đô. Thành phố đang hướng tới một hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo giàu bản sắc, hiện đại, lấy con người làm trung tâm. Từ hoàn thiện thể chế, bảo tồn di sản, phát triển công nghiệp văn hóa đến xây dựng các thiết chế và sự kiện có tính biểu tượng, những nhiệm vụ này đang được đặt trong cùng một hệ sinh thái, từng bước hình thành sản phẩm văn hóa có thương hiệu, nâng khả năng kết nối và vị thế của Thủ đô trên bản đồ văn hóa, sáng tạo quốc tế.
Những cuộc gặp gỡ đang làm nên một Hà Nội với nhiều nét mới. Ở đó, những chủ thể làm văn hóa có trách nhiệm đang “kéo” di sản ra khỏi quá khứ và đưa những rung cảm nghệ thuật vào đời sống, mở không gian văn hóa đa chiều để công chúng bước vào. Những sắc thái ấy, nếu được kết nối và nuôi dưỡng lâu dài, sẽ không chỉ tạo nên những sự kiện đáng nhớ mà còn góp phần làm nên bản sắc của một Hà Nội sáng tạo, hiện đại, có chiều sâu văn hóa.
Nguồn: https://hanoimoi.vn/nhung-sac-thai-lam-nen-mot-ha-noi-moi-1759758.html
