Từ sắc chàm trầm lắng, những đường nét sáp ong tinh xảo đến hoa văn thổ cẩm giàu màu sắc, mỗi chất liệu đều mang trong mình những câu chuyện văn hóa riêng. Bằng ngôn ngữ sáng tạo của hội họa và thủ công, ba họa sĩ Đồng Thanh Phong, Phạm Hưng và Triệu Đào mang đến những góc nhìn khác nhau về vẻ đẹp di sản, đồng thời gợi mở cách đưa các giá trị truyền thống đến gần hơn với công chúng.
Ba họa sĩ, ba cách kể chuyện về di sản
Đến từ Tuyên Quang, họa sĩ Đồng Thanh Phong lựa chọn nghệ thuật vẽ, in sáp ong trên vải chàm làm nguồn cảm hứng sáng tạo chủ đạo. Trên nền vải nhuộm chàm, những đường nét, hoa văn được tạo nên bằng kỹ thuật sáp ong truyền thống, kết hợp họa tiết thổ cẩm, tạo nên vẻ đẹp mộc mạc nhưng giàu sức biểu cảm. Đằng sau mỗi tác phẩm không chỉ là giá trị thẩm mỹ mà còn là những tri thức, kỹ thuật thủ công được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Trong khi đó, họa sĩ Phạm Hưng, đến từ Thái Nguyên, lại kể câu chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ hội họa. Tại không gian trưng bày, ông giới thiệu 20 tác phẩm thuộc bộ tranh về 54 dân tộc Việt Nam.
Qua hình ảnh con người, trang phục và những nét đặc trưng văn hóa, các tác phẩm tái hiện bức tranh đa dạng của cộng đồng các dân tộc bằng ngôn ngữ tạo hình giàu màu sắc. Mỗi bức tranh là một góc nhìn nghệ thuật, góp phần tôn vinh vẻ đẹp con người và sự phong phú trong bản sắc văn hóa Việt Nam.
Cũng đến từ Tuyên Quang, họa sĩ Triệu Đào tìm cách đưa chất liệu truyền thống bước vào đời sống hiện đại thông qua thương hiệu thổ cẩm Dao Indigo.
Từ cảm hứng về trang phục và nghệ thuật thủ công của đồng bào, chị khai thác vải chàm, kỹ thuật thêu tay và hoa văn truyền thống để sáng tạo những sản phẩm có tính ứng dụng. Sự kết hợp giữa tư duy thiết kế và kỹ thuật thủ công tạo nên những sản phẩm vừa mang dấu ấn văn hóa, vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng trong cuộc sống hôm nay.
Đáng chú ý, hướng đi của Dao Indigo không chỉ dừng lại ở việc lưu giữ chất liệu, hoa văn truyền thống mà còn chú trọng phát triển thành những sản phẩm thủ công có giá trị thẩm mỹ và tính ứng dụng, hướng tới nhu cầu thị trường.
Từ nguồn cảm hứng di sản, những chất liệu và kỹ thuật truyền thống được chuyển hóa thành sản phẩm sáng tạo, mở ra hướng khai thác nguồn lực văn hóa gắn với phát triển kinh tế. Đây cũng là cách đưa di sản tham gia vào quá trình sáng tạo và phát triển sản phẩm, góp phần hưởng ứng định hướng phát triển công nghiệp văn hóa.
Để di sản tiếp tục lan tỏa trong đời sống hôm nay
Dù lựa chọn những ngôn ngữ sáng tạo khác nhau, ba họa sĩ cùng gặp nhau ở tình yêu dành cho văn hóa truyền thống và mong muốn làm mới các giá trị di sản.
Nếu hội họa mở ra góc nhìn về vẻ đẹp con người và văn hóa các dân tộc, nghệ thuật vẽ, in sáp ong lưu giữ dấu ấn của kỹ thuật tạo hình trên vải, thì những sản phẩm thổ cẩm ứng dụng lại tạo thêm không gian để chất liệu truyền thống hiện diện trong đời sống thường ngày.
Sự kết hợp giữa nghệ thuật và thủ công cho thấy di sản không chỉ là những giá trị cần được bảo tồn, lưu giữ mà còn là nguồn lực quan trọng cho sáng tạo và phát triển công nghiệp văn hóa.
Khi các chất liệu, hoa văn và kỹ thuật truyền thống được tiếp cận bằng tư duy sáng tạo mới, chúng không chỉ có thêm cơ hội được nhận diện, trân trọng mà còn có thể trở thành nền tảng hình thành những sản phẩm mang giá trị văn hóa và kinh tế.
Diễn ra tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam, không gian trưng bày “Sắc chàm – Dấu ấn văn hóa trên thổ cẩm các dân tộc Việt Nam” là dịp để công chúng khám phá vẻ đẹp của chất liệu truyền thống qua những góc nhìn nghệ thuật mới.
Qua câu chuyện sáng tạo của ba họa sĩ đến từ Tuyên Quang và Thái Nguyên, thông điệp về gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa được chuyển tải sinh động. Ở đó, di sản không chỉ cần được bảo tồn mà còn cần tiếp tục được sáng tạo, ứng dụng và phát triển thành những sản phẩm có giá trị, góp phần đưa văn hóa truyền thống hiện diện trong đời sống đương đại.




