Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine Georgiy Tykhy thừa nhận tiêm kích F-16 đang được vận hành với cường độ cao trong điều kiện khắc nghiệt, khiến công tác bảo dưỡng gặp nhiều thách thức. Tuy nhiên, ông bác bỏ thông tin cho rằng tỷ lệ máy bay sẵn sàng chiến đấu đã xuống mức nghiêm trọng.
“Một số linh kiện dành cho biến thể F-16 đời đầu không còn được sản xuất và ngày càng khó tìm nguồn cung”, ông Tykhy viết trên X ngày 2/10. Dù vậy, ông khẳng định những thông tin gần đây về tỷ lệ máy bay sẵn sàng thấp và thời gian bảo dưỡng kéo dài bất thường là hoàn toàn sai sự thật.
Theo ông, các đồng minh hiện bàn giao máy bay đã đại tu nhanh hơn trước. Ukraine tin tưởng các đối tác công nghiệp sẽ tiếp tục cải thiện quy trình bảo dưỡng để duy trì khả năng sẵn sàng cao cho tiêm kích F-16 trong mùa đông.
Công ty Sabena Engineering của Bỉ, đơn vị tham gia bảo dưỡng F-16 cho Ukraine, cũng bác bỏ thông tin về tình trạng chậm trễ nghiêm trọng, cho biết đang phối hợp với các đối tác để đưa máy bay trở lại hoạt động nhanh nhất có thể.
Tranh cãi về tình trạng F-16
Trước đó, truyền thông Mỹ dẫn các nguồn tin am hiểu cho biết phi đội F-16 Ukraine đang đối mặt với “khủng hoảng bảo dưỡng” do phải hoạt động với cường độ cao trong bối cảnh Nga liên tục tập kích.
Theo nguồn tin này, hơn một nửa số F-16 đang ở trạng thái chờ sửa chữa và không thể tham gia nhiệm vụ chiến đấu. Ukraine chưa công bố quy mô phi đội, nhưng nhiều nguồn tin cho rằng nước này đã nhận khoảng 40-50 máy bay.
Tờ The EurAsian Times trước đó ước tính Ukraine có thể chỉ còn chưa tới 20, thậm chí khoảng 15 F-16 ở trạng thái có thể bay.
Tiêm kích F-16 cần trải qua kiểm tra định kỳ sau mỗi 300 giờ bay, bao gồm động cơ, hệ thống điện tử, thủy lực và nhiên liệu. Quy trình này thường mất hai đến sáu tuần tại Mỹ, nhưng thời gian bảo dưỡng tại Bỉ được cho là dài hơn đáng kể. Một đợt kiểm tra tại đây có thể kéo dài tới 40 tuần.
Thời gian kéo dài được cho có thể xuất phát từ việc chờ phụ tùng, phát hiện thêm hư hỏng hoặc khoảng trống trong lịch bảo dưỡng. Cường độ tác chiến cao cũng khiến máy bay nhanh tích lũy giờ bay, làm tăng nhu cầu kiểm tra và sửa chữa.
F-16 đóng vai trò quan trọng trong phòng không
Khả năng sẵn sàng của tiêm kích F-16 đặc biệt quan trọng với Ukraine khi Nga gia tăng sử dụng UAV và tên lửa trong các cuộc tập kích.
Không quân Ukraine cho biết các phi công F-16 đã đánh chặn hơn 3.150 mục tiêu trên không, gồm 666 tên lửa hành trình và khoảng 2.500 UAV. Các máy bay được trang bị tên lửa không đối không, pháo và tên lửa APKWS II, đặc biệt hữu ích trong đối phó UAV tấn công một chiều.
Theo số liệu được truyền thông Mỹ dẫn lại, Nga phóng gần 2.000 UAV phản lực trong tháng 9, tăng mạnh so với khoảng 350 chiếc hồi tháng 6. Tỷ lệ đánh chặn loại UAV này của Ukraine chỉ khoảng 55%, thấp hơn đáng kể mức trên 90% đối với các mẫu Shahed sử dụng động cơ cánh quạt.
Bên cạnh vấn đề bảo dưỡng, Ukraine còn đối mặt tình trạng thiếu tên lửa. Các quan chức nước này cảnh báo nguồn AIM-120 và AIM-9 dành cho F-16 đang cạn kiệt, trong khi tên lửa đánh chặn PAC-3 cho hệ thống Patriot cũng thiếu nghiêm trọng.
Bộ Quốc phòng Ukraine từng cảnh báo F-16 không có tên lửa sẽ trở thành một công cụ hạn chế hiệu quả chiến đấu. Trong một số nhiệm vụ, khi tên lửa không đối không khan hiếm, phi công phải sử dụng pháo trên máy bay để tiêu diệt mục tiêu.
Ukraine tìm cách củng cố phi đội
Kiev đang tìm cách giảm phụ thuộc vào các cơ sở bảo dưỡng nước ngoài bằng cách mở rộng năng lực sửa chữa trong nước. Ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine đã thảo luận với Lockheed Martin về khả năng nội địa hóa một phần hoạt động bảo dưỡng F-16.
Ukraine cũng có thể tận dụng các cơ sở bảo dưỡng tại Romania và Ba Lan nhằm rút ngắn thời gian vận chuyển máy bay.
Tư lệnh Không quân Ukraine Anatoliy Kryvonozhko gần đây gặp đại diện Lockheed Martin để thảo luận việc nâng cấp khả năng chiến đấu của F-16 hiện có và khả năng chuyển sang biến thể F-16 Block 70/72.
Trong ngắn hạn, Kiev tiếp tục thúc đẩy đồng minh bàn giao thêm máy bay. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Bỉ sẽ chuyển ba F-16 cho Ukraine trước cuối năm nay.
Ngoài tiêm kích F-16, Ukraine đang sử dụng một số Mirage 2000 do Pháp cung cấp cùng các tiêm kích Su-27 và MiG-29. Nước này cũng ký thỏa thuận với Thụy Điển hồi tháng 6 để nhận 16 Gripen C/D, nhưng những máy bay này dự kiến chỉ bắt đầu được bàn giao từ năm 2027.
Trong khi Ukraine bác thông tin hơn một nửa phi đội F-16 đã ngừng hoạt động, nước này vẫn thừa nhận những khó khăn về bảo dưỡng và nguồn phụ tùng. Với nhu cầu sử dụng F-16 ngày càng lớn để đối phó các đợt tập kích đường không của Nga, khả năng duy trì số máy bay sẵn sàng chiến đấu sẽ tiếp tục là vấn đề quan trọng đối với năng lực phòng không Ukraine.
Nguồn: https://baotintuc.vn/ukraine-phu-nhan-bao-cao-ve-ty-le-tiem-kich-f-16-ngung-hoat-dong-post1391134.html
