 |
| Quang cảnh buổi talkshow. |
Đến với Talkshow chuyên đề Giao tiếp liên văn hóa: Đòn bẩy trở thành công dân toàn cầu do Trung tâm Thông tin, Thư viện và Bảo tàng Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh vừa tổ chức, những bạn trẻ nói chung và sinh viên nói riêng được mở mang tư duy và nâng cao kỹ năng hội nhập sau khi lắng nghe, trao đổi với các nhà khoa học, các chuyên gia ngôn ngữ.
Công dân toàn cầu trong tương lai
Đặt vấn đề gợi mở tại talkshow “Có phải chỉ cần giỏi tiếng Anh là có thể giao tiếp hiệu quả với người nước ngoài”, Tiến sĩ Bùi Thu Hằng, Giám đốc Trung tâm Thông tin, Thư viện và Bảo tàng nhấn mạnh câu trả lời là “chưa chắc”. Bởi theo tiến sĩ, giao tiếp liên văn hóa không chỉ là chuyện chúng ta nói đúng từ, đúng câu mà còn là khả năng lắng nghe, quan sát, hiểu bối cảnh, tôn trọng sự khác biệt và hoàn chỉnh lối ứng xử để thực sự kết nối với người đối diện.
Diễn giả tại chương trình, Tiến sĩ Trần Nguyên Khang, giảng viên Khoa Lịch sử và Quan hệ quốc tế Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, có nhiều năm nghiên cứu và giảng dạy ở các quốc gia trên thế giới cho biết: Công dân toàn cầu là một tư duy mở, qua đó chúng ta nhìn thế giới như một ngôi nhà chung thống nhất và chia sẻ với nhau những vấn đề chung của thế giới như: môi trường, thời sự quốc tế đang diễn ra... Ngày nay, công dân toàn cầu không chỉ là câu chuyện chúng ta đi ra bên ngoài thế giới, mà thế giới ngày càng “phẳng” và thế giới đến với Việt Nam chúng ta. Đồng thời mỗi người có thể hằng ngày kết nối với thế giới thông qua tiếp cận thông tin, đọc các nguồn tài liệu, sử dụng các nền tảng mạng xã hội…
Việt Nam đang trong kỷ nguyên vươn mình, ngày càng mở rộng các mối quan hệ với nhiều quốc gia trên thế giới. Do đó, người trẻ trong bối cảnh hội nhập luôn cần trang bị cho mình những hành trang, kỹ năng cần thiết.
Năng lực hình thành qua thực hành
Câu chuyện công dân toàn cầu không phải là câu chuyện lý thuyết mà là vấn đề đang diễn ra với Việt Nam và với mỗi người. Tuy nhiên, để có thể hội nhập, tự tin kết nối trong môi trường đa văn hóa, theo các chuyên gia, luôn có những rào cản nhất định.
 |
| Tiến sĩ Trần Nguyên Khang, giảng viên Khoa Lịch sử và Quan hệ quốc tế, Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh trao đổi với sinh viên về chủ đề công dân toàn cầu. |
Tiến sĩ Trần Nguyên Khang phân tích: Trong lý thuyết về giao tiếp liên văn hóa có thuyết về tảng băng (The Cultural Iceberg). Theo đó, văn hóa có phần nổi và phần chìm. Phần dễ nhận thấy như: Trang phục, món ăn, cách chào hỏi chỉ chiếm khoảng 10%. Trong khi đó phần khó nhận thấy thường chiếm đến 90% là về các giá trị, giả định, thái độ với thời gian, quyền lực và quan hệ. Các hiểu lầm thường bắt đầu ở phần chìm. Chẳng hạn, cùng một hành vi như “nhìn thẳng vào mắt khi trò chuyện”, sẽ có nhiều cách hiểu, có thể là tự tin và chân thành, hoặc có thể là thiếu tôn trọng. Trong trường hợp này cả 2 cách hiểu đều có thể đúng tùy theo bối cảnh.
Theo Tiến sĩ Trần Nguyên Khang, có 4 năng lực cần thiết trong giao tiếp liên văn hóa. Đầu tiên là quan sát điều gì thực sự đã xảy ra? Thứ hai là lắng nghe, người kia nhìn tình huống thế nào? Thứ ba là giải thích, tôi mong đợi điều gì? Thứ tư là điều chỉnh cách nói để phù hợp hơn. Nhấn mạnh năng lực hình thành qua thực hành, không phải học thuộc khuôn mẫu, Tiến sĩ Trần Nguyên Khang chia sẻ 3 môi trường để các bạn trẻ thực hành gồm: trong lớp học, trong khi làm việc và trên mạng.
Để tăng kết nối trong môi trường đa văn hóa còn có kỹ năng biến ý tưởng thành phần trình bày rõ ràng, tự tin, đủ sức thuyết phục người nghe đến từ những nền văn hóa, trình độ, nền tảng khác nhau. Đây là kỹ năng rất thiết thực đối với sinh viên, các bạn trẻ để phục vụ việc học và việc làm. Chia sẻ về vấn đề này, Thạc sĩ Phạm Công Nhật, Giám đốc Truyền thông hệ thống DOL English (Thành phố Hồ Chí Minh) nhấn mạnh một số “chìa khóa” để có thể nói trước công chúng như: Sự rõ ràng về thông điệp, sự phù hợp với người nghe, liên quan với người nghe, vẻ ngoài thuyết phục, ngôn ngữ cơ thể, tương tác trong khi trình bày, ghi chú đúng cách, ý thức rõ và quản lý tốt các yếu tố gây nhiễu.
Trong mối liên hệ giữa công dân toàn cầu và bản sắc nhấn mạnh việc hiểu người khác, đồng thời không yêu cầu việc từ bỏ chính mình. Do đó, điều quan trọng là cần biết mình là ai, hiểu những khác biệt, từ đó tìm cách hợp tác. Bởi lẽ bản sắc có thể trở thành điểm xuất phát cho đối thoại.
Tiến sĩ TRẦN NGUYÊN KHANG, giảng viên Khoa Lịch sử và Quan hệ quốc tế, Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Niềm tin vào chính mình
Thạc sĩ Phạm Công Nhật cho biết: “Không có ai bước lên sân khấu mà có thể trình bày trôi chảy, thuyết phục nếu như không có luyện tập. Chúng ta phải nỗ lực luyện tập vì đây chính là bí quyết để trình bày một cách hiệu quả. Bên cạnh đó, bạn phải có niềm tin vào chính mình và niềm tin cực kỳ quan trọng”.
Có thể thấy, trong kỷ nguyên vươn mình hiện nay, mỗi người dân đều có trách nhiệm đóng góp tích cực vào việc giữ gìn bản sắc dân tộc, đồng thời tích cực hội nhập quốc tế. Trong đó, thế hệ trẻ, thế hệ tương lai của đất nước, cần tăng cường các kỹ năng giao tiếp, tư duy hội nhập thông qua việc thấu hiểu và tôn trọng sự khác biệt về văn hóa, kết nối tự tin trong môi trường đa quốc gia, chủ động thích ứng với chuyển động của kỷ nguyên toàn cầu… Đó chính là cách tốt nhất để phát triển bản thân, đóng góp vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.
Thùy Trang
Nguồn: https://baodongnai.com.vn/dong-nai-cuoi-tuan/202610/tu-tin-ket-noi-trong-moi-truong-quoc-te-8f92438/
