Suy nghĩ về hai điểm mới trong Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị

Trong chỉ thị này, Bộ Chính trị đánh giá kết quả 10 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị: "Việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; ngăn ngừa có hiệu quả tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ; củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ; tạo động lực quan trọng góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc, nâng cao vị thế và uy tín quốc tế của đất nước".

Đồng thời, Bộ Chính trị nhận định:Việc học tập và làm theo Bác còn hình thức, thiếu chiều sâu, chưa chú trọng đúng mức việc thực hành, vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh; chưa tạo được chuyển biến thực chất từ nhận thức sang hành động; trách nhiệm nêu gương của một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu chưa gắn với giải quyết những vấn đề nổi cộm, bức xúc của Nhân dân".

Từ đó, Bộ Chính trị chỉ thị 5 yêu cầu đối với các cấp ủy, tổ chức đảng:

, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo việc học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh.

, học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh gắn với xây dựng văn hoá lãnh đạo, văn hoá công vụ và trách nhiệm thực thi công vụ văn hoá ứng xử của cán bộ, đảng viên.

, phát huy mạnh mẽ vai trò, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, trước hết là các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

, đổi mới công tác nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục về tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh. Ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong xây dựng hệ thống dữ liệu, học liệu số.

, chuyển mạnh việc kiểm tra, giám sát xây dựng kế hoạch, đăng ký sang kiểm tra, giám sát kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, hiệu quả giải quyết các vấn đề nổi cộm, bức xúc, mức độ hài lòng của Nhân dân và chuyển biến thực tế.

Lễ kỷ niệm diễu binh, diễu hành 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19-8-1945 / 19-8-2025) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2-9-1945 / 2-9-2025). Ảnh: qdnd.vn

Trong tổ chức thực hiện, Chỉ thị cũng nêu rõ trách nhiệm của Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Ban Tổ chức Trung ương, Ban Tuyên giáo Trung ương, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh...

Điểm mới nhất của Chỉ thị đặt ra yêu cầu mỗi tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên phải thực sự chuyển từ "làm theo" sang "thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh" trong giai đoạn phát triển mới. Điểm mới này, đã có nhiều chuyên gia, nhà khoa học phân tích. Ở bài này, tác giả xin nêu suy nghĩ của mình về hai điểm mới khác, đó là Chỉ thị nhấn mạnh đến "phương pháp" và "phong cách" của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Vậy nội dung của hai vấn đề này là thế nào?

Trước hết, nói đến "phương pháp Hồ Chí Minh" thực chất là nói đến "phương pháp luận" của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chúng ta có thể tiếp cận nội dung phương pháp luận Hồ Chí Minh từ hai khía cạnh: Một là dựa trên câu chữ, văn bản; hai là dựa trên việc làm và hành động của Người để tiếp cận phương pháp luận. Phương pháp luận là lý luận về các phương pháp nhận thức và cải tạo hiện thực. Giáo sư Song Thành từng nêu quan niệm rằng: Phương pháp luận Hồ Chí Minh là phương pháp luận của một vĩ nhân, một nhà cách mạng vĩ đại, nhà tư tưởng, nhà văn hóa kiệt xuất. Thành quả lẫy lừng đạt được trong sự nghiệp cách mạng của Người chứng tỏ nó đã được chỉ đạo nhất quán bởi một hệ thống các nguyên lý khoa học và cách mạng, giúp Người có được những nhận thức đúng đắn, đưa ra những quyết định sáng suốt trong bối cảnh chính trị quốc tế cực kỳ nhạy cảm và phức tạp, để từng bước đưa con thuyền cách mạng vượt qua ghềnh thác, cập bến thắng lợi. Những nguyên lý chỉ đạo đó chính là những nguyên tắc phương pháp luận của Hồ Chí Minh, mang dấu ấn đặc trưng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Về bản chất, phương pháp luận Hồ Chí Minh là sự vận dụng phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin một cách sáng tạo vào hoàn cảnh Việt Nam; kết hợp nhuần nhuyễn giữa văn hóa phương Đông và văn hóa phương Tây.

Phương pháp luận Hồ Chí Minh có mấy vấn đề cơ bản:

: Tư duy nhận thức trên cơ sở thực tiễn, coi trọng thực tiễn mà tổng kết thành lý luận. Ví dụ, ngay từ khi còn ở tuổi rất trẻ, qua nghe các bậc tiền bối tranh luận về con đường cứu nước, Người đã hình thành tư duy muốn đánh thực dân Pháp thì phải sang tận hang ổ kẻ thù xem mô hình "nhà nước bảo hộ" đang hoạt động ra sao trên chính quê hương của nó, rồi mới tìm ra con đường cứu nước, cứu dân.

: Vận dụng sáng tạo, kết hợp nhuần nhuyễn phép biện chứng duy vật Mác xít với yếu tố hợp lý của triết học phương Đông. Người phương Đông tư duy thiên về suy nghiệm, người phương Tây tư duy thiên về phân tích lý tính. Bác Hồ là Người đã kết hợp nhuần nhuyễn tinh hoa của hai phương pháp tư duy truyền thống của nhân loại.

: Dĩ bất biến ứng vạn biến. Đây là phương pháp nổi tiếng của Người, thể hiện qua lời dặn cụ Huỳnh Thúc Kháng khi Bác ủy quyền Chủ tịch nước cho cụ Huỳnh.

: Làm gì cũng phải được lòng dân, lấy lòng dân làm thước đo. Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nước lấy dân làm gốc. Đây là phương pháp mà Người đã dùng chính cuộc đời phụng sự cách mạng của mình để minh chứng.

Về phương pháp luận Hồ Chí Minh, có thể còn bàn rộng ra nhiều vấn đề nữa, nhưng bốn vấn đề trên là rất căn bản.

Điểm nhấn thứ hai là nội dung phong cách Hồ Chí Minh. Nhìn lại lịch sử, không phải bây giờ Đảng ta mới bàn đến việc học tập, thực hành phong cách Hồ Chí Minh. Từ Đại hội II của Đảng, nghị quyết Đại hội đã đặt vấn đề toàn Đảng phải học tập tác phong Hồ Chủ tịch. Đến Đại hội VI, Đảng ta đề cập quan niệm học tập phong cách Hồ Chí Minh

Phong cách Hồ Chí Minh là gì? Có thể quan niệm, đó là những đặc trưng về giá trị, mang đậm dấu ấn Hồ Chí Minh, gắn liền với nhân cách cao cả, trí tuệ lỗi lạc và đạo đức trong sáng của Người, với tư cách một vĩ nhân, một nhà văn hóa kiệt xuất. Đó là phong cách vừa dân tộc, vừa hiện đại, vừa khoa học, vừa cách mạng, vừa cao cả, vừa giản dị, thiết thực, gần gũi.

Nội dung phong cách Hồ Chí Minh rất phong phú, vô cùng thiết thực với việc tu thân của mỗi người. Tác giả mạo muội nêu lên mấy nội dung căn bản: Một là phong cách tư duy: Tư duy biện chứng duy vật. Tư duy này không hề mâu thuẫn với tinh thần tiến bộ của Nho giáo mà Người được tiếp cận từ nhỏ, vì Nho giáo đề cao tinh thần "cách vật trí tri" - phải tiếp cận trực tiếp sự vật để nhận thức thấu đáo sự vật. Hai là phong cách lãnh đạo: Phải lãnh đạo theo nguyên tắc dân chủ tập trung; gần gũi quần chúng. Chỉ trong 10 năm (1955-1965), Người đã thực hiện 700 chuyến đi cơ sở, thăm người dân, điều đó cho thấy "dân chủ tập trung" là nguyên tắc mà Người đã thực hành cả đời. Ba là phong cách công tác: Khoa học, làm gì cũng phải điều tra, nghiên cứu kỹ lưỡng, quyết định phải dựa vào dữ liệu; làm gì cũng đúng giờ. Bốn là, phong cách diễn đạt: Nói những điều thật giản dị, đúng đường lối chính trị, ít tếu; viết ngắn, giản dị; vẽ dễ hiểu; trình bày rõ ràng, ít tiếp sang trang khác; ít nói dài dòng. Năm là phong cách ứng xử: Khiêm tốn, nhã nhặn, lịch thiệp; chân tình, nồng hậu, tự nhiên; linh hoạt, chủ động, biến hóa. Sáu là phong cách ngoại giao: Thuyết phục bằng lý lẽ, cảm hóa bằng trái tim; mềm dẻo nhưng kiên nghị; kiến văn rộng rãi về đất nước, con người và cá nhân người đối thoại. Bảy là phong cách sinh hoạt giản dị mà thanh cao.

Thực hành được những nội dung trên, mỗi người Việt Nam đều được đi trên con đường kế tục truyền thống văn hóa cha ông và làm nên cung đường hạnh phúc, nhân văn cho chính mình.