Ứng dụng công nghệ trong quản lý sản xuất
Những ngày này, các thành viên HTX Nông nghiệp An Phú, phường Chiềng An, tập trung chăm sóc vườn thanh long, chuẩn bị cho vụ sản xuất mới. HTX có 30 thành viên, liên kết với 30 hộ dân tại các xã Tà Hộc, Chiềng Cơi và phường Chiềng An, sản xuất khoảng 50 ha cây ăn quả. Do diện tích sản xuất phân bố ở nhiều địa bàn, HTX hướng dẫn các thành viên thực hiện thống nhất quy trình chăm sóc, cập nhật nhật ký sản xuất trên phần mềm.
Thay vì ghi chép riêng lẻ như trước, các thông tin về chăm sóc, bón phân, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và thu hoạch được cập nhật theo từng diện tích sản xuất. Dữ liệu tập hợp, giúp Ban quản lý HTX theo dõi quá trình sản xuất của các thành viên, kiểm soát việc sử dụng vật tư đầu vào và tổng hợp thông tin khi cần cung cấp cho đơn vị liên kết. Qua đó, việc quản lý sản xuất từng bước chuyển từ ghi chép thủ công sang quản lý bằng dữ liệu, tạo thuận lợi cho kiểm soát chất lượng và truy xuất thông tin sản phẩm.
Ông Quàng Văn Chung, Giám đốc HTX, cho biết: Trước đây, thông tin sản xuất do từng hộ tự ghi chép nên khi cần tổng hợp để cung cấp cho đối tác mất nhiều thời gian. Từ khi sử dụng phần mềm, HTX thuận lợi hơn trong theo dõi tình hình sản xuất, tổng hợp dữ liệu các thành viên và phục vụ liên kết tiêu thụ. HTX đang tiếp tục hướng dẫn các thành viên sử dụng thành thạo phần mềm, cập nhật thông tin đầy đủ, thường xuyên.
Toàn tỉnh có 955 HTX, trong đó 786 HTX đang hoạt động, gồm 684 HTX nông nghiệp. Cùng với mở rộng quy mô sản xuất, liên kết theo chuỗi, yêu cầu quản lý vùng nguyên liệu, chất lượng và nguồn gốc sản phẩm ngày càng cao. Nhiều HTX đã sử dụng phần mềm kế toán, nhật ký điện tử, tem QR và các ứng dụng truy xuất nguồn gốc, từng bước thay thế cách ghi chép, tổng hợp thông tin thủ công.
Hiện nay, tỉnh ta duy trì 169 mã số vùng trồng, trong đó 152 mã phục vụ xuất khẩu. Các vùng được cấp mã phải duy trì các yêu cầu về quy trình sản xuất, quản lý diện tích, hộ tham gia và thông tin phục vụ truy xuất nguồn gốc. Vì vậy, việc ghi chép, cập nhật dữ liệu ngày càng trở thành một phần trong quá trình tổ chức sản xuất, đòi hỏi cán bộ HTX và các hộ liên kết phải có kỹ năng sử dụng các công cụ quản lý.
Hỗ trợ các HTX ứng dụng công nghệ, tỉnh có chính sách hỗ trợ xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng tem điện tử QR code, mức tối đa 20 triệu đồng/HTX. Các đơn vị chuyên môn hướng dẫn sử dụng phần mềm kế toán, nhật ký sản xuất và công cụ quản lý dữ liệu, ưu tiên những giải pháp dễ sử dụng, phục vụ trực tiếp công việc hằng ngày.
Bà Hoàng Thị Thu Hiền, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số tỉnh, cho biết: Trung tâm phối hợp với các địa phương hướng dẫn HTX ứng dụng công nghệ theo từng ngành hàng. Trọng tâm là nâng cao kỹ năng cho cán bộ, thành viên trong sử dụng các công cụ số, quản lý dữ liệu sản xuất, giảm công việc thủ công và nâng cao khả năng quản lý chất lượng sản phẩm.
Nâng cao kỹ năng, mở rộng thị trường
Song hành cùng quản lý sản xuất, công nghệ số đang trở thành “đòn bẩy” giúp các HTX bứt phá trong khâu quảng bá và tiêu thụ nông sản. Bên cạnh các kênh truyền thống như thương lái, đại lý hay doanh nghiệp phân phối, sự xuất hiện của website, mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử đã mở ra không gian kinh doanh mới. Nhờ đó, HTX có thể chủ động giới thiệu sản phẩm, chốt đơn hàng và tương tác trực tiếp với người tiêu dùng.
Điển hình như HTX Thành Cường, xã Mai Sơn, nếu trước đây đầu ra phụ thuộc hoàn toàn vào nhà phân phối, thì nay đơn vị chủ động đẩy mạnh bán hàng trên các nền tảng trực tuyến. Việc đăng tải hình ảnh thực tế và cập nhật thông tin sản phẩm minh bạch, giúp HTX mở rộng tệp khách hàng và nhanh chóng nắm bắt thị hiếu, điều chỉnh phương thức kinh doanh.
Ông Lèo Văn Lếch, Giám đốc HTX, chia sẻ: Kinh doanh trên không gian số giúp chúng tôi tiếp cận người tiêu dùng trực tiếp và hiệu quả hơn hẳn. Để thích ứng lâu dài, HTX đang tập trung nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ phụ trách, nhằm duy trì vận hành bài bản các kênh bán hàng trực tuyến.
Toàn tỉnh hiện có 70 sản phẩm nông sản đã đưa lên buudien.vn, 60 sản phẩm tham gia sonla.sanviet.vn. Bên cạnh đó, nhiều HTX chủ động xây dựng website, fanpage và sử dụng mạng xã hội để quảng bá sản phẩm. Tuy nhiên, bán hàng trên môi trường số không chỉ là đưa sản phẩm lên mạng, còn đòi hỏi kỹ năng xây dựng nội dung, hình ảnh, xử lý đơn hàng và chăm sóc khách hàng. Trong khi nhiều HTX chưa có nhân lực chuyên trách, những công việc này chủ yếu do cán bộ quản lý kiêm nhiệm.
Nhu cầu nâng cao kỹ năng số và lựa chọn công nghệ phù hợp cũng là bài toán được nhiều doanh nghiệp, HTX quan tâm tại Ngày hội Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh Sơn La năm 2026. Tại sự kiện, các chuyên gia và đơn vị công nghệ đã tư vấn nhiều giải pháp thiết thực, như: Quản lý kho bãi, quản trị dữ liệu khách hàng, bán hàng đa kênh, thiết kế website và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong truyền thông, quảng bá.
Chia sẻ về mong muốn của đơn vị, ông Đoàn Đình Khính, Giám đốc Công ty TNHH Mật ong Vân Hồ, cho biết: Cơ sở đang sở hữu 3 sản phẩm mật ong đạt chuẩn OCOP, dù đã có chỗ đứng qua các kênh truyền thống, Công ty vẫn rất cần được hỗ trợ kết nối website với mạng xã hội và sàn thương mại điện tử, đồng thời, ứng dụng phần mềm quản lý bán hàng và AI vào truyền thông. Đối với các doanh nghiệp quy mô nhỏ, ưu tiên hàng đầu là các giải pháp công nghệ dễ vận hành, chi phí hợp lý và có thể áp dụng ngay vào thực tế kinh doanh.
Cùng với tư vấn giải pháp, việc trang bị kỹ năng sử dụng công nghệ được đưa vào các chương trình tập huấn cho lực lượng trực tiếp hỗ trợ sản xuất tại cơ sở. Trong tháng 9, 40 cán bộ khuyến nông cấp tỉnh, xã, phường và thành viên tổ khuyến nông cộng đồng được trang bị kiến thức về tiếp cận thị trường, liên kết tiêu thụ nông sản, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, các kênh phân phối hiện đại và quản trị hợp đồng thương mại. Sau tập huấn, đội ngũ này tiếp tục hỗ trợ HTX, tổ hợp tác và nông dân tại địa bàn.
Ông Nguyễn Duy Hoàng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh, cho biết: Sở tiếp tục kết nối chuyên gia, đơn vị cung cấp giải pháp, hỗ trợ doanh nghiệp, HTX ứng dụng công nghệ theo nhu cầu. Nội dung tập trung vào những vấn đề cụ thể trong quản lý, sản xuất, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm; lựa chọn giải pháp phù hợp với quy mô, ngành hàng và khả năng sử dụng của từng đơn vị.
Chuyển đổi số trong HTX nông nghiệp cần bắt đầu từ những công việc cụ thể trong sản xuất, quản lý và tiêu thụ sản phẩm. Việc lựa chọn đúng công nghệ, cùng với nâng cao kỹ năng cho cán bộ, thành viên HTX sẽ giúp các công cụ số được sử dụng thường xuyên, hiệu quả hơn; qua đó, nâng cao năng lực quản lý sản xuất, kiểm soát chất lượng, kết nối thị trường và gia tăng giá trị nông sản./.
Nguồn: https://baosonla.vn/chuyen-doi-so-tinh-son-la-giai-doan-2021-2025-dinh-huong-den-nam-2030/nang-cao-nang-luc-so-cho-htx-nong-nghiep-UKD4DF9vR.html
