Tại sự kiện, lãnh đạo Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương và Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã khẳng định quyết tâm chính trị cao nhất của Đảng và Chính phủ trong việc kiến tạo hành lang pháp lý đột phá, tháo gỡ "điểm nghẽn" thể chế nhằm thúc đẩy năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D) công nghiệp bán dẫn.

Cụ thể hóa tầm nhìn làm chủ công nghệ lõi

Phát biểu khai mạc và định hướng hội thảo, ông Nguyễn Hoàng Giang, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược toàn cầu ngày càng sâu sắc, công nghiệp bán dẫn đã trở thành ngành công nghiệp nền tảng, giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế, năng lực tự chủ công nghệ và vị thế quốc gia.

Kiến tạo hành lang pháp lý đột phá, tháo gỡ "điểm nghẽn" thể chế cho công nghiệp bán dẫn - Ảnh 1.

Đồng chí Nguyễn Hoàng Giang - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương.

Nhận thức rõ tầm quan trọng này, thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành hàng loạt chủ trương, định hướng chiến lược mang tính bước ngoặt nhằm phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nổi bật là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 19 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (ban hành ngày 28/7/2026) về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam.

Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Hoàng Giang cũng nhắc lại chỉ đạo xuyên suốt của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về yêu cầu phải lựa chọn đúng hướng ưu tiên, tập trung xây dựng năng lực công nghệ gắn nghiên cứu với sản xuất để tạo ra sản phẩm có giá trị thực chất.

Theo Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, vấn đề quyết định hiện nay là tổ chức thực hiện như thế nào để các chủ trương, chính sách thực sự đi vào cuộc sống, chuyển hóa thành năng lực công nghệ nội sinh. 

Trong điều kiện nguồn lực có hạn, Việt Nam cần xác định rõ lộ trình 5 năm, 10 năm và 20 năm tới; vận hành hiệu quả mô hình liên kết "5 nhà" (Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Nhà đầu tư - Nhà băng/giáo dục) nhằm từng bước tham gia thực chất vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Chính phủ vào cuộc quyết liệt: Tháo gỡ "điểm nghẽn" bằng cơ chế tài chính chưa từng có tiền lệ

Cụ thể hóa các nghị quyết của Đảng, thời gian qua, Chính phủ và Bộ KH&CN đã khẩn trương hoàn thiện hành lang pháp lý với nhiều cơ chế vượt trội, trực tiếp giải quyết những rào cản cố hữu của ngành bán dẫn.

Kiến tạo hành lang pháp lý đột phá, tháo gỡ "điểm nghẽn" thể chế cho công nghiệp bán dẫn - Ảnh 2.

Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định phát biểu tại Hội thảo.

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định phân tích, doanh thu bán dẫn toàn cầu đang tăng trưởng nóng (dự báo đạt khoảng 1.650 tỷ USD năm 2026 và 2.100 tỷ USD năm 2027) cho thấy đây là cuộc cạnh tranh khốc liệt ở quy mô toàn cầu. 

Theo Thứ trưởng Lê Xuân Định, dù Việt Nam đã ghi nhận những bước khởi đầu đáng khích lệ với sự tham gia thiết kế chip 5G, chip IoT của các doanh nghiệp như Viettel, FPT nhưng năng lực R&D của chúng ta vẫn bị kìm hãm bởi 3 "điểm nghẽn" lớn, đó là: Rào cản chi phí đầu tư hạ tầng phòng sạch và đúc chip thử nghiệm; sự thiếu hụt trầm trọng đội ngũ tổng công trình sư và độ trễ, sự thiếu linh hoạt của cơ chế tài chính đối với nghiên cứu công nghệ lõi.

Để tháo gỡ triệt để các rào cản này, Thứ trưởng Lê Xuân Định chỉ rõ, thực hiện Luật Công nghệ cao, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 260/2026/NĐ-CP cùng hàng loạt thông tư hướng dẫn của Bộ KH&CN với những chính sách đột phá, tiệm cận chuẩn mực quốc tế với những điểm nhấn đáng chú ý.

Chấp nhận rủi ro và khoán đến sản phẩm cuối cùng, chuyển mạnh từ cơ chế cấp phát sang cơ chế "đặt hàng" xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Nhà nước áp dụng cơ chế khoán sản phẩm cuối cùng gắn với các mốc đánh giá (milestone) cụ thể; đặc biệt là quy định miễn trừ trách nhiệm khi nghiên cứu công nghệ lõi thất bại do rủi ro khách quan nếu đã tuân thủ đúng quy trình.

Hỗ trợ tài chính tối đa cho thử nghiệm và nhân lực tinh hoa, tất cả các sản phẩm thuộc danh mục công nghệ chiến lược như chip bán dẫn sẽ được Nhà nước hỗ trợ lên tới 100% chi phí đi thử nghiệm (đúc chip) ở trong nước và quốc tế. Lần đầu tiên, hành lang pháp lý cho phép mức chi đãi ngộ đặc biệt lên tới 300 triệu đồng/tháng cho tổng công trình sư và các nhà khoa học đầu ngành, tương đương mức đãi ngộ của các trung tâm nghiên cứu hàng đầu khu vực.

Về đầu tư hạ tầng dùng chung, thực hiện Quyết định 1483 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ KH&CN đã khẩn trương đưa vào vận hành Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn. Sắp tới, trung tâm sẽ cung cấp hệ thống máy chủ hiệu năng cao, bản quyền phần mềm thiết kế vi mạch (EDA) và hệ thống phòng thí nghiệm đo kiểm tiêu chuẩn quốc tế với chi phí ưu đãi cho các viện, trường và doanh nghiệp.

Kiến tạo hành lang pháp lý đột phá, tháo gỡ "điểm nghẽn" thể chế cho công nghiệp bán dẫn - Ảnh 3.

Diễn giả trình bày tham luận tại sự kiện.

Định vị thông minh vào phân khúc ngách

Với hành lang pháp lý thông thoáng đã được thiết lập, Thứ trưởng Lê Xuân Định nhấn mạnh, Việt Nam sẽ định vị thông minh bằng cách dồn lực R&D vào các dòng chip chuyên dụng, phân khúc ngách gắn với công nghệ chiến lược như: chip AI tại biên, chip IoT, chip công suất phục vụ năng lượng xanh và thiết bị viễn thông 5G/6G.

Sự đồng bộ từ chủ trương chiến lược của Đảng đến những quyết sách hành động quyết liệt, thực chất của Chính phủ và Bộ KH&CN đang tạo ra xung lực mới, mở đường để cộng đồng khoa học và doanh nghiệp Việt Nam tự tin dấn thân, từng bước làm chủ công nghệ lõi trong kỷ nguyên bán dẫn.

Trung tâm Truyền thông KH&CN