Từ sản xuất đến phân phối, liên kết thực chất đang trở thành chìa khóa để hàng Việt mở rộng thị trường, tạo dựng niềm tin và phát triển bền vững.
Chất lượng ổn định là nền tảng xây dựng niềm tin
Ngày 13-11, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội phối hợp với Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức tọa đàm “Hàng Việt Nam chinh phục người tiêu dùng”.
Tọa đàm tập trung trao đổi giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm, ứng dụng công nghệ, xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường tiêu thụ, góp phần thúc đẩy hàng Việt phát triển trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” đã góp phần khơi dậy niềm tự hào, thúc đẩy tiêu dùng nội địa và tạo cơ hội cho sản phẩm trong nước tiếp cận người mua. Tuy nhiên, từ sự quan tâm, ưu tiên đến lựa chọn thường xuyên và tin tưởng lâu dài là hành trình đòi hỏi doanh nghiệp không ngừng nâng cao năng lực. Người tiêu dùng hiện nay không chỉ quan tâm giá bán mà còn chú trọng chất lượng, độ an toàn, nguồn gốc xuất xứ, mẫu mã và giá trị thực của sản phẩm.
Với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, cơ sở sản xuất nông sản, yêu cầu này càng đặt ra nhiều thách thức. Quy mô sản xuất nhỏ, nguồn lực đầu tư công nghệ và năng lực quản trị, tiếp thị còn hạn chế; trong khi hệ thống phân phối hiện đại đòi hỏi hàng hóa phải có chất lượng đồng đều, hồ sơ pháp lý đầy đủ và khả năng cung ứng liên tục. Vì vậy, nâng sức cạnh tranh của hàng Việt cần được thực hiện đồng bộ từ sản xuất, xây dựng thương hiệu đến tổ chức tiêu thụ.
Tại tọa đàm, bà Nguyễn Thị Kim Dung, Giám đốc Siêu thị Co.opmart Hà Nội cho biết, chất lượng không chỉ là điều kiện để hàng hóa được đưa vào hệ thống phân phối mà còn quyết định khả năng duy trì vị trí trên thị trường. Sản phẩm có thể thu hút khách hàng lần đầu nhờ sự mới lạ, giá bán hợp lý hoặc câu chuyện đặc sản địa phương, nhưng nếu chất lượng không đồng đều giữa các lô hàng, người tiêu dùng khó quay lại.
Theo bà Trần Hồng Lan, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, nông sản, đặc sản địa phương có lợi thế về nguyên liệu, phương thức sản xuất truyền thống và hương vị. Muốn phát huy lợi thế đó, người sản xuất phải bảo đảm chất lượng ổn định, làm rõ sự khác biệt của sản phẩm và đáp ứng nhu cầu thực tế của khách hàng.
Giá trị truyền thống cũng cần được duy trì nhất quán trong quá trình sản xuất. Nguyên liệu, quy trình hoặc hương vị thay đổi thiếu kiểm soát sẽ khiến sản phẩm khó giữ dấu ấn riêng. Cùng với đó, thông tin về nguồn gốc, đặc điểm và giá trị hàng hóa phải rõ ràng. Nhãn hiệu, bao bì, thông tin truy xuất và chất lượng cần được xây dựng đồng bộ, thay vì chỉ chú trọng quảng bá.
Đối với sản phẩm OCOP và nông sản đặc trưng, câu chuyện về vùng nguyên liệu, con người, phương thức sản xuất có thể tạo thêm sức hấp dẫn. Tuy nhiên, câu chuyện chỉ thực sự có giá trị khi gắn với chất lượng. Thương hiệu không thể được tạo dựng bằng quảng bá đơn thuần mà phải được củng cố qua trải nghiệm và niềm tin của người mua.
Truy xuất nguồn gốc, liên kết sản xuất - phân phối để mở rộng thị trường
Trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi minh bạch, truy xuất nguồn gốc không còn đơn thuần là công cụ quảng bá mà trở thành một phần quan trọng của quản trị sản xuất, kinh doanh. Đối với nông sản, dữ liệu cần phản ánh quá trình từ canh tác, thu hoạch, sơ chế, chế biến đến phân phối, giúp người tiêu dùng kiểm chứng thông tin và cơ quan quản lý có căn cứ giám sát.
Bà Phạm Thị Lý, Chủ tịch Hội đồng sáng lập, Giám đốc Trung tâm Doanh nghiệp hội nhập và Phát triển (IDE) cho rằng, cần phân biệt việc in mã QR trên bao bì với xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc thực chất. Giá trị của mã truy xuất nằm ở hệ thống thông tin phía sau. Dữ liệu phải được cập nhật thường xuyên, phản ánh đúng quá trình sản xuất, sơ chế, phân phối và tiêu thụ. Khi thông tin được quản lý đầy đủ, doanh nghiệp có thêm cơ sở tạo dựng uy tín, người tiêu dùng kiểm tra được nguồn gốc hàng hóa, còn cơ quan chức năng thuận lợi hơn trong giám sát chất lượng, an toàn thực phẩm.
Theo bà Phạm Thị Lý, chuyển đổi số với cơ sở nông sản cũng không nhất thiết bắt đầu bằng công nghệ phức tạp. Sử dụng điện thoại thông minh để cập nhật thông tin sản phẩm, quảng bá, livestream bán hàng có thể là bước đi phù hợp. Tuy nhiên, thông tin trên môi trường trực tuyến phải chính xác, có thể kiểm chứng và gắn với chất lượng hàng hóa.
Ông Nguyễn Tiến Phong, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã thành phố Hà Nội cho biết, các hợp tác xã cần tổ chức lại sản xuất bài bản, chú trọng xây dựng vùng nguyên liệu, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và duy trì chất lượng ổn định; đồng thời cải tiến mẫu mã, bao bì, nâng cao năng lực marketing và xây dựng thương hiệu. Liên minh Hợp tác xã thành phố Hà Nội đang tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh; tăng cường xúc tiến thương mại, liên kết vùng và hỗ trợ trực tiếp các hợp tác xã nâng cao năng lực.
Ở góc độ tổ chức nghề nghiệp, bà Trần Hồng Lan cho rằng, nếu vướng mắc của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất nằm ở bảo quản, quy trình sản xuất hay chất lượng thì cần kết nối chuyên gia, nhà khoa học và đơn vị tư vấn để lựa chọn giải pháp phù hợp. Công nghệ không nên đầu tư dàn trải mà phải dựa trên nhu cầu và khả năng của từng cơ sở.
Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam có mạng lưới kết nối các nhà khoa học, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và hợp tác xã, hỗ trợ sản phẩm nông sản, OCOP theo chuỗi giá trị. Trong đợt gần nhất, từ 508 hồ sơ, hội đồng đã thẩm định và lựa chọn 70 sản phẩm, trong đó có 22 sản phẩm OCOP.
Từ chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc đến đổi mới công nghệ và kết nối phân phối, các giải pháp đều hướng tới yêu cầu chung: Hàng Việt phải đáp ứng nhu cầu thị trường bằng năng lực thực chất. Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” tiếp tục tạo động lực cho tiêu dùng nội địa, nhưng niềm tin của người mua chỉ được duy trì khi sản phẩm có chất lượng ổn định, thông tin minh bạch, giá trị phù hợp và khả năng cung ứng đáng tin cậy.
Với Hà Nội - thị trường tiêu thụ lớn, đồng thời là đầu mối kết nối hàng hóa từ nhiều địa phương - thúc đẩy liên kết sản xuất, phân phối và hỗ trợ hợp tác xã nâng cao năng lực có ý nghĩa thiết thực. Khi các mắt xích trong chuỗi giá trị được kết nối chặt chẽ, hàng Việt sẽ có thêm cơ hội mở rộng thị trường, từng bước khẳng định vị thế bằng chất lượng, uy tín và sức cạnh tranh bền vững.




