Ngày 19/11, Bảo tàng tỉnh Gia Lai khai mạc triển lãm chuyên đề Văn hóa Chăm Gia Lai - Bản sắc và tiềm năng. Triển lãm diễn ra đến hết ngày 25/11, nhân kỷ niệm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).
Bà Nguyễn Thị Ánh Tuyết, Phó Giám đốc phụ trách Bảo tàng tỉnh Gia Lai, cho biết triển lãm giới thiệu 120 hình ảnh, tư liệu cùng nhiều hiện vật văn hóa tiêu biểu, tái hiện hành trình từ những dấu ấn Chăm Pa thời kỳ Vijaya đến đời sống văn hóa Chăm H’roi ngày nay.
Quần thể tháp Bánh Ít (còn gọi là tháp Bạc) ở Gia Lai là công trình kiến trúc độc đáo của người Chăm Pa xưa (Ảnh: Doãn Công).
Không gian trưng bày giúp người xem tìm hiểu những dấu tích kiến trúc, nghệ thuật điêu khắc, di vật khảo cổ Chăm Pa. Bên cạnh đó, người xem còn được khám phá trang phục, phong tục, lễ hội, nghề thủ công và nghệ thuật dân gian của cộng đồng Chăm H’roi.
Các hiện vật điêu khắc Chăm Pa phản ánh trình độ sáng tạo nghệ thuật và đời sống văn hóa của cư dân xưa trên vùng đất Gia Lai.
Bên cạnh di sản Chăm Pa, triển lãm giới thiệu những nét văn hóa đặc sắc của cộng đồng Chăm H’roi, từ trang phục, sinh hoạt đến các phong tục, lễ hội truyền thống. Nghề thủ công và nghệ thuật dân gian là những giá trị được cộng đồng gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ.
Các chiến sĩ bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai nghe thuyết minh về lịch sử, văn hóa Chăm Pa, một thời phát triển rực rỡ trên đất Gia Lai ngày nay (Ảnh: Doãn Công).
Theo lãnh đạo Bảo tàng tỉnh Gia Lai, triển lãm không chỉ hướng đến giới thiệu, lưu giữ các giá trị văn hóa mà còn nhìn nhận di sản như một nguồn lực phát triển.
Việc kết nối các di tích Chăm Pa, không gian văn hóa Chăm H’roi, nghề thủ công và nghệ thuật truyền thống với hoạt động du lịch sẽ góp phần hình thành những sản phẩm văn hóa đặc trưng, quảng bá hình ảnh địa phương.
“Tuy nhiên, công tác bảo tồn phải gắn với vai trò chủ thể của cộng đồng, bảo đảm các giá trị truyền thống được gìn giữ và phát huy bền vững. Không chỉ lưu giữ những giá trị của quá khứ, mà còn đưa di sản đến gần hơn với công chúng”, bà Tuyết nói.
Theo PGS.TS Bùi Chí Hoàng, Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, Gia Lai là vùng đất có nền văn hóa đặc sắc, đa dạng, nổi bật với bề dày văn hóa Chăm Pa.
Ông đánh giá điểm đặc biệt của triển lãm là sự kết nối giữa di sản Chăm Pa với đời sống cộng đồng Chăm H’roi. Qua đó, công chúng, nhất là học sinh và giới trẻ, có thêm cơ hội tiếp cận di sản, nâng cao ý thức và chủ động tham gia bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa.
Học sinh tham quan tại triển lãm (Ảnh: Doãn Công).
Đặc biệt, theo PGS.TS Bùi Chí Hoàng, sau sáp nhập, Gia Lai hội tụ hai vùng văn hóa đặc sắc: Kho tàng di sản Chăm Pa đồ sộ ở Bình Định trước đây và hệ thống di chỉ chế tác đá tiền sử ở phía Tây tỉnh.
Trong đó, quần thể di tích khảo cổ sơ kỳ Đá cũ An Khê có niên đại trên dưới 80 vạn năm, được xem là một trong những dấu tích kỹ nghệ chế tác công cụ đá cổ xuất hiện rất sớm trên thế giới.




