Đẩy mạnh chuyển từ nhận thức sang hành động thực chất, lấy doanh nghiệp làm trung tâm hệ sinh thái

Định hướng chiến lược: Chuyển mạnh từ ý tưởng sang sản phẩm thực tiễn

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, ông Nguyễn Mai Dương, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo nhấn mạnh, Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị đã xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Theo ông Nguyễn Mai Dương, Ngày hội Đổi mới Sáng tạo năm 2026 mang thông điệp "Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội", đặt ra yêu cầu phải tạo ra những hành động cụ thể, kết quả thực chất và các mô hình có khả năng nhân rộng. Thông điệp này đòi hỏi sự chuyển dịch mạnh mẽ từ nhận thức sang hành động, từ nghiên cứu sang ứng dụng và thương mại hóa, lấy hiệu quả kinh tế - xã hội làm thước đo cao nhất.

Diễn đàn năm nay tập trung thảo luận sâu vào 3 trục cốt lõi, có mối quan hệ gắn kết chặt chẽ: 

i) Nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ: Tập trung vào năng lực trí tuệ nhân tạo (AI), nâng cao tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm công nghệ chiến lược và thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ.

ii) Đổi mới sáng tạo: Đưa doanh nghiệp thực sự trở thành hạt nhân của hệ sinh thái, gắn kết chặt chẽ giữa viện nghiên cứu, trường đại học, nhà đầu tư và cơ quan quản lý.

iii) Chuyển đổi số quốc gia: Vận hành hiệu quả Khung kiến trúc số tổng thể quốc gia (theo Quyết định số 1425/QĐ-TTg ngày 29/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ) nhằm kết nối dữ liệu, tri thức và tối ưu hóa nguồn lực.

Hợp tác quốc tế và bài học từ các mô hình tiên tiến

Chia sẻ tại Diễn đàn, bà Christiana Hageneder, Giám đốc Chương trình Năng lượng (GIZ Việt Nam) đánh giá cao tiềm năng và sự năng động của Việt Nam trong tiến trình đổi mới sáng tạo và chuyển hướng sang nền kinh tế xanh. 

Bà Christiana Hageneder nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác công - tư và liên kết quốc tế, đặc biệt trong các lĩnh vực như chuyển đổi hệ thống năng lượng, phát triển lưới điện thông minh, ứng dụng AI và xây dựng chuỗi giá trị năng lượng sạch bền vững.

Đồng quan điểm, ông Juhern Kim, Trưởng đại diện quốc gia của Viện Tăng trưởng Xanh Toàn cầu (GGGI) cho rằng, mục tiêu cuối cùng của mọi đổi mới sáng tạo phải hướng tới con người và sự phát triển bền vững. 

Việt Nam đang trở thành một "sân thử nghiệm" (sandbox) lý tưởng cho các công nghệ khí hậu mới, đòi hỏi sự kết hợp nhịp nhàng giữa chính sách công, vốn mồi từ khu vực công và sự tham gia mạnh mẽ của khối tư nhân.

Tại Diễn đàn, các diễn giả đã trình bày tham luận tại các phiên chuyên đề; trong đó, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ lớn đã chia sẻ các mô hình, giải pháp thực tiễn như:

- Làm chủ công nghệ lõi: Đại diện Phenikaa ông Lê Quang Hiệp trình bày các giải pháp tự chủ toàn diện từ phần cứng đến phần mềm đối với hệ thống xe tự hành, robot công nghiệp, UAV tự hành và AI Agent, qua đó minh chứng năng lực làm chủ công nghệ cao của doanh nghiệp Việt.

- Xây dựng nền tảng AI quốc gia: Ông Đào Phương Nam, Giám đốc Sản phẩm CMC Open AI, nhấn mạnh việc phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn chuyên biệt cho tiếng Việt và lĩnh vực pháp lý (như mô hình AI hỗ trợ công vụ đang được thử nghiệm toàn quốc) là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của mô hình hợp tác "3 nhà" (Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp).

Hoàn thiện hạ tầng số và quản trị: Ông Đặng Tùng Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ Chính phủ số, đã giới thiệu chi tiết về Khung kiến trúc tổng thể số quốc gia phiên bản 1.0, nhấn mạnh nguyên tắc lấy dữ liệu làm trung tâm (data-centric), ứng dụng AI từ thiết kế ban đầu và ưu tiên dùng chung để tránh trùng lặp, lãng phí ngân sách.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng lắng nghe những chia sẻ chuyên sâu từ phiên tham luận của Tiến sĩ Lê Thị Thoa (GIZ) về tiềm năng phát triển điện gió ngoài khơi tại Việt Nam; ông Rosy Ogata (Tập đoàn Viện nghiên cứu Mitsubishi - MRI) về mô hình đổi mới sáng tạo vùng tại Nhật Bản; và ông Cho KeeHeon (Hiệp hội Định giá Công nghệ Doanh nghiệp Hàn Quốc - KVA) về hạ tầng định giá tài sản trí tuệ và tài chính công nghệ.

Kết luận Diễn đàn, Cục trưởng Nguyễn Mai Dương đánh giá cao các ý kiến đóng góp thiết thực từ các chuyên gia trong và ngoài nước, đồng thời khẳng định cơ quan quản lý nhà nước sẽ tiếp tục đồng hành, lắng nghe và tháo gỡ khó khăn cùng cộng đồng doanh nghiệp nhằm tạo động lực mạnh mẽ cho KH,CN,ĐMST&CĐS bứt phá trong giai đoạn tới.