Festival Logo
Văn hóa - Xã hội

Đánh thức những thanh âm dân tộc trên miền ATK Thái Nguyên

VHO - Những lớp truyền dạy Páo Dung, hát Then và đàn Tính tại xã Nghĩa Tá (Thái Nguyên) không chỉ ươm mầm thế hệ kế cận mà còn mở ra hướng đi gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch trải nghiệm giúp thanh âm bản địa ngân vang nơi vùng đất ATK giàu truyền thống.

Báo Văn HóaBáo Văn Hóa

Trong đời sống tinh thần của đồng bào Tày, Dao ở xã Nghĩa Tá (Thái Nguyên), những làn điệu Páo Dung mượt mà cùng tiếng Then, điệu Tính đã trở thành mạch nguồn văn hóa bền bỉ, thấm sâu vào nếp nghĩ, nếp sinh hoạt qua bao đời.

Giữa nhịp sống thường nhật ở thôn Hợp Tiến, bà Triệu Thị Chức vẫn giữ thói quen tỉ mẩn nắn nót chép lại từng lời ca Páo Dung còn đọng trong ký ức.

Qua nhiều năm, cuốn sổ tay lưu giữ những câu hát giao duyên và giai điệu cổ thuở thiếu thời đã trở thành kho tư liệu sống động.

Làn điệu Páo Dung được gìn giữ trong đời sống văn hóa của đồng bào Dao ở Nghĩa Tá. Ảnh: Bích Phượng
Làn điệu Páo Dung được gìn giữ trong đời sống văn hóa của đồng bào Dao ở Nghĩa Tá. Ảnh: Bích Phượng

Mỗi khi xã mở lớp truyền dạy cho Câu lạc bộ (CLB) Páo Dung Bản Bẳng, cuốn sổ ấy lại đồng hành cùng bà lên lớp, trở thành giáo trình đặc biệt để bà kiên nhẫn uốn nắn cho học viên từng cách nhả chữ, luyến láy và gửi gắm cái hồn của dân tộc vào mỗi câu hát.

Bà Chức bộc bạch: "Mong muốn lớn nhất của chúng tôi là truyền dạy để các cháu kế tục vốn quý của cha ông, không để văn hóa truyền thống bị mai một. Chúng tôi quyết tâm giúp các cháu biết hát và thực sự yêu thích bản sắc của dân tộc mình".

Ngọn lửa đam mê ấy tiếp tục được thắp sáng tại lớp học Then - đàn Tính của CLB Hương sắc ATK Nghĩa Tá, nơi quy tụ hơn 20 học viên đều là học sinh Trường Tiểu học và THCS Nghĩa Tá.

Tại đây, các em được làm quen với cây đàn Tính và những làn điệu vốn gắn bó mật thiết với sinh hoạt văn hóa của người Tày, giúp tình yêu di sản nảy mầm ngay từ ghế nhà trường.

Để những bài học vỡ lòng trở thành kỹ năng biểu diễn thuần thục, việc duy trì nề nếp sinh hoạt và luyện tập thường xuyên đóng vai trò then chốt giúp thế hệ trẻ ngấm sâu giai điệu và tự tin lan tỏa bản sắc.

Là vùng đất ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử trong thời kỳ kháng chiến, xã Nghĩa Tá hội tụ chiều sâu của cả di sản cách mạng lẫn kho tàng phong tục, dân ca đặc sắc của đồng bào Tày, Dao.

Trước những biến chuyển của đời sống hiện đại, việc tìm kiếm lực lượng kế cận và đưa di sản hòa nhập vào dòng chảy đương đại đang đặt ra yêu cầu cấp thiết cho địa phương.

Đáp ứng yêu cầu đó, trong năm 2026, xã Nghĩa Tá đã triển khai 4 lớp truyền dạy văn hóa truyền thống (gồm 2 lớp Then - đàn Tính và 2 lớp Páo Dung) tại các CLB cơ sở với tổng kinh phí 583 triệu đồng từ Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035 (giai đoạn I từ 2025 - 2030).

Các lớp học không dừng lại ở việc trao truyền kỹ năng thực hành di sản phi vật thể mà còn hướng tới xây dựng đội ngũ hạt nhân văn nghệ quần chúng, đưa dân ca trở lại sống động trong không gian cộng đồng.

Trẻ em tham gia lớp học hát Then, đàn Tính. Ảnh: Bích Phượng
Trẻ em tham gia lớp học hát Then, đàn Tính. Ảnh: Bích Phượng

Thông tin từ Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Tá Triệu Thị Phòng, sau khi kết thúc 4 lớp học, chính quyền địa phương sẽ tạo điều kiện để các CLB tham gia biểu diễn trong các sự kiện văn hóa, khuyến khích duy trì tập luyện định kỳ.

Đặc biệt, xã đang định hướng gắn kết hoạt động của các CLB với du lịch lịch sử, du lịch về nguồn và trải nghiệm văn hóa bản địa.

Đây chính là đòn bẩy để di sản không chỉ nằm trong không gian bảo tồn tĩnh, mà trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng, hấp dẫn du khách thập phương khi tìm về vùng chiến khu xưa.

Những trang sổ chép tay nhuốm màu thời gian của nghệ nhân cao tuổi hòa quyện cùng tiếng đàn Tính rộn rã nơi sân trường đang dệt nên bức tranh văn hóa giàu sức sống.

Khi di sản được đánh thức bằng nội lực cộng đồng và mở rộng không gian qua các hành trình du lịch trải nghiệm, thanh âm của đồng bào Tày, Dao trên vùng cao Nghĩa Tá sẽ còn ngân vang bền bỉ cùng thời gian.

#Then đàn Tính#Du lịch trải nghiệm#Páo dung#bảo tồn di sản#Nghĩa Tá

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Xem tất cả→