Vùng đồng bào các dân tộc thiểu số thành phố Đà Nẵng có diện tích tự nhiên gần 7.800 km2, chiếm tỷ lệ 65,4% diện tích tự nhiên toàn thành phố, với 37 xã, 420 thôn. Do đặc điểm địa hình và tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp và có xu thế gia tăng về số lượng cũng như mức độ khốc liệt.
Thực tế cho thấy, cùng với việc hỗ trợ lương thực, hỗ trợ cây con giống, nâng cao chất lượng y tế, giáo dục và xây dựng cơ sở hạ tầng, việc tập trung tái định cư an toàn, lâu dài cho đồng bào vùng sạt lở núi là giải pháp hiệu quả để đồng bào chủ động ứng phó với thiên tai, giảm thiểu thiệt hại cũng như là giải pháp căn cơ để giảm nghèo bền vững.
Chủ động ứng phó, giảm nhẹ thiệt hại
Gần một năm sau những trận mưa lớn kéo dài, khiến nhà ở bị hư hại nặng, ông Pơ Loong Kim, ở thôn Arớch, xã Sông Kôn, thành phố Đà Nẵng xúc động chia sẻ, ngay sau khi nhận được tin nhà ở của gia đình bị hư hại hoàn toàn do mưa lũ lớn, chính quyền địa phương đã cử lực lượng đến nhà để động viên và đưa 6 thành viên trong gia đình ông đến nơi ở an toàn, được cấp đầy đủ lương thực, thực phẩm và nước uống.
Mưa lũ vừa dứt, địa phương đã bố trí chỗ ở mới cho gia đình ông tại khu tái định cư có đầy đủ các hạng mục thiết yếu như điện sinh hoạt, đường giao thông nội vùng, công trình cấp nước sạch. Gia đình Pơ Loong Kim được Nhà nước hỗ trợ kinh phí, bà con trong vùng hỗ trợ ngày công lao động và vật liệu tại chỗ để làm lại nhà ở mới.
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Sông Kôn Đỗ Hữu Tùng cho biết, xã Sông Kôn có diện tích tự nhiên gần 213 km2, dân số gần 8.800 người. Do địa bàn đồi núi có độ dốc lớn, nguy cơ sạt lở núi cao, bị chia cắt mạnh bởi sông suối, nhiều nơi bà con sống phân tán nên công tác phòng, chống giảm nhẹ thiệt hại thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, tái định cư ổn định lâu dài cho đồng bào ở những khu vực có nguy cơ sạt lở núi luôn được chú trọng.
“Trước mùa mưa bão năm 2026, ngoài việc dự trữ lương thực tại chỗ, các phương án di dời đồng bào ở những khu vực vùng trũng thấp, có nguy cơ lũ quét, sạt lở núi đã được địa phương lên kế hoạch và xây dựng thêm các khu tái định cư để bố trí chỗ ở an toàn, lâu dài cho đồng bào,” Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Sông Kôn chia sẻ.
Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hà cho biết, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi thành phố Đà Nẵng rộng gần 7.800 km2, chiếm 65,4% % diện tích tự nhiên toàn thành phố, với 37 xã và 420 thôn.
Mùa mưa bão đang đến gần, Sở Dân tộc và Tôn giáo đang tập trung phối hợp với các ngành, các địa phương đẩy mạnh thực hiện các đề án, chương trình về sắp xếp, bố trí dân cư vùng biên giới, vùng có nguy cơ sạt lở núi cao.
Trong những năm qua, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã cải thiện toàn diện đời sống vùng đồng bào.
Nhờ chương trình này, hạ tầng thiết yếu tại các khu tái định cư được đầu tư, hàng trăm hộ đồng bào ở những khu vực sạt lở núi và lũ quét được bố trí chỗ ở lâu dài, giúp đồng bào vùng sạt lở núi chủ động ứng phó, giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai gây ra.
An cư để giảm nghèo bền vững
Thôn Kon Pin, xã Trà Linh, thành phố Đà Nẵng là một trong những địa phương có nhiều nhà ở của đồng bào bị hư hỏng nặng và bị vùi lấp hoàn toàn do sạt lở núi trong mùa mưa lũ năm 2025.
Trong ngôi nhà khang trang, ông Hồ Văn Đốc ở thôn Kon Pin, xã Trà Linh cho biết, ngôi nhà của ông được xây dựng mới ở cách xa chỗ ở cũ đã bị sạt lở núi vùi lấp hơn 200 mét. Sau khi về nhà ở mới, gia đình ông Đốc còn được hỗ trợ lương thực, thực phẩm, được cấp đất để phát triển sản xuất theo mô hình vườn rừng, vừa trồng trọt, vừa chăn nuôi.
Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Trà Linh Trịnh Minh Hải, chương trình sắp xếp ổn định dân cư vùng sạt lở núi gắn với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trong đồng bào dân tộc thiểu số gắn với nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào là biện pháp khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế và phong tục tập quán, trình độ canh tác của đồng bào để giảm nghèo bền vững.
Trong mùa mưa lũ năm 2025, xã Trà Linh có 24 hộ đồng bào có nhà ở bị hư hại nặng do mưa lũ lớn gây ra. Ngay sau khi mưa lũ đi qua, cùng với nguồn kinh phí hỗ trợ của Nhà nước, nguồn kinh phí hỗ trợ của các nhà hảo tâm, của các cơ quan, đơn vị, sự giúp đỡ về ngày công lao động và vật liệu tại chỗ của cộng đồng, địa phương đã khẩn trương xây dựng mới và sửa chữa lại toàn bộ số nhà bị hư hại tại những khu vực cách xa các điểm sạt lở núi để bà con có chỗ ở ổn định lâu dài.
Cùng với việc xây dựng lại nhà ở mới theo đúng nhà truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số, địa phương còn hỗ trợ lương thực, thực phẩm và cấp đất để đồng bào sản xuất.
Thực tế cho thấy, chỉ có ổn định chỗ ở lâu dài, được cấp đủ đất sản xuất, được hướng dẫn cách làm ăn để mở rộng sinh kế là những giải pháp hiệu quả để giúp đồng bào giảm nghèo bền vững.
Các trận bão lũ liên tiếp trong mùa mưa lũ 2025 tại Đà Nẵng gây thiệt hại lên đến hàng nghìn tỷ đồng. Riêng về nhà ở, có gần 1.200 ngôi nhà, chủ yếu ở miền núi, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số bị hư hại đã được thành phố Đà Nẵng, các ngành chức năng và chính quyền địa phương khẩn trương khôi phục, giúp đồng bào ổn định chỗ ở, khắc phục hậu quả thiên tai, ổn định đời sống và sản xuất.
Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hà cho biết, trong năm 2026, Sở đã tổng hợp số nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Hiện Đà Nẵng còn 1.686 nhà tạm, nhà dột nát, nhà của đồng bào ở những khu vực có nguy cơ sạt lở núi và lũ quét cần được hỗ trợ xây mới và tái định cư. Sở Dân tộc và Tôn giáo đã báo cáo Ủy ban Nhân dân thành phố về tình hình trên và đã được Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp chung vào chính sách xóa nhà tạm, nhà dột nát của thành phố.
Ủy viên Thường trực Ban chỉ huy phòng thủ dân sự, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng Trương Xuân Tý cho biết, Đà Nẵng có diện tích tự nhiên gần 12.000 km2, dân số hơn 3 triệu người. Do vị trí địa lý, đặc điểm địa hình, cùng với tác động biến đổi khí hậu, tình hình thiên tai trên địa bàn thành phố diễn ra hết sức phức tạp và có xu thế ngày càng gia tăng về số lượng cũng như mức độ khốc liệt.
Thành phố đã thực hiện Phương án ứng phó với thiên tai theo các cấp độ rủi ro, nhằm chủ động các hoạt động phòng ngừa, ứng phó với thiên tai theo từng cấp độ, chủ động sơ tán dân ra khỏi vùng nguy hiểm, vùng có nguy cơ sạt lở núi cao nhằm giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản của nhà nước và của nhân dân.
Trước mùa mưa bão năm nay, thành phố Đà Nẵng chỉ đạo tất cả các địa phương, đơn vị đều thực hiện có hiệu quả phương châm “bốn tại chỗ”, gồm chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện, vật tư tại chỗ, hậu cần tại chỗ; xây dựng các kịch bản ứng phó với thiên tai theo nguyên tắc “phòng ngừa chủ động, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và hiệu quả.”
Để đạt mục tiêu trên, thành phố chỉ đạo các ngành, các địa phương hoàn thành việc di dời, sắp xếp và ổn định đời sống nhân dân vùng có nguy cơ sạt lở núi đến nơi tái định cư an toàn, giúp đồng bào chủ động ứng phó, giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai gây ra, góp phần để mục tiêu giảm nghèo bền vững đi vào chiều sâu ./.
Nguồn: https://www.vietnamplus.vn/da-nang-ho-tro-tai-dinh-cu-doi-voi-dong-bao-trong-vung-sat-lo-nui-post1140364.vnp
