Khoảng 2 giờ sau khi cất cánh, một chuỗi sự cố dữ dội đã đẩy chiếc Boeing 737 MAX của Flydubai vào tình huống máy bay phải chịu vận tốc và tải trọng cực lớn, vượt xa giới hạn thiết kế.
Nhưng điều đó đã không xảy ra. Hai phi công tiếp quản buồng lái sau đó vẫn có thể duy trì chuyến bay hơn một giờ và đưa chiếc máy bay gần 4 năm tuổi hạ cánh an toàn, dù một bộ phận ở phần đuôi đã bị hư hỏng.
Chở 174 hành khách và thành viên phi hành đoàn, chuyến bay 1073 rời cổng tại sân bay Dubai lúc 7h03 sáng theo giờ địa phương. Vài phút sau, máy bay cất cánh và bắt đầu leo cao.
92 giây sinh tử
Phân tích dưới đây về tốc độ, góc bay và lực G tác động lên Boeing 737 MAX được xây dựng dựa trên dữ liệu theo dõi vệ tinh từng giây của Flightradar24. Các điều tra viên sẽ phải dựa vào dữ liệu từ hộp đen để xác định thêm những yếu tố liên quan, trong đó có tốc độ gió và nhiệt độ bên ngoài.
 |
Khoảng 9h21 sáng (theo giờ Dubai), khi máy bay đang ở độ cao khoảng 34.000 feet (10.400 m), cơ phó tấn công cơ trưởng. Mũi máy bay bị đẩy chúi xuống với góc cực đại lên tới 39 độ, khiến máy bay nhanh chóng tăng tốc, WSJ cho biết.
Theo dữ liệu bay sơ bộ, trong 92 giây, chiếc máy bay mất độ cao 17.400 feet (5.300 m), đồng thời đạt vận tốc cực đại gần bằng tốc độ âm thanh. Góc chúi 39 độ cao gấp nhiều lần mức khoảng 3 độ thường thấy trong một lần hạ độ cao thông thường.
 |
Vận tốc ước tính đạt Mach 0,96, dù con số này chưa tính đến các yếu tố như mật độ không khí và tốc độ gió. Mức này cao hơn đáng kể giới hạn vận hành tối đa Mach 0,82 của Boeing 737 MAX.
Chiếc 737 MAX khi đó phải chịu những sức ép cực lớn. Vận tốc và lực tác động mạnh khiến thân máy bay rung lắc dữ dội, tạo ra sóng xung kích dọc theo cánh và truyền chấn động tới các bộ phận đảm nhiệm việc điều khiển hướng bay cũng như kiểm soát tốc độ.
 |
Khi những người trong khoang hành khách lao về phía buồng lái, một người đã kéo cần điều khiển để nâng mũi máy bay, ngăn đà lao xuống. Trong 43 giây, tốc độ giảm từ khoảng 600 knot (1.111 km/h) xuống 390 knot (722 km/h).
Động tác này khiến thân máy bay phải chịu lực ước tính khoảng 3 G, tương đương mức lực mà một tàu vũ trụ có thể trải qua khi phóng lên. Con số này cũng vượt giới hạn vận hành 2,5 G của Boeing 737 MAX.
 |
Sau khi cơ phó bị khống chế còn cơ trưởng bị thương, hai phi công đang đi trong khoang hành khách đã tiếp quản buồng lái. Dữ liệu bay sơ bộ cho thấy đến khoảng 9h24, họ đã đưa máy bay trở lại trạng thái kiểm soát được.
Tuy nhiên, chiếc 737 MAX đã bị hư hỏng trong quá trình này. Một phần bánh lái hướng, bộ phận giúp máy bay điều khiển chuyển động sang hai bên, đã bị gãy khỏi phần đuôi.
Hai phi công mới tiếp tục điều khiển chiếc máy bay bị hư hỏng trong hơn một giờ. Hành trình không hề ổn định, khi độ cao của máy bay liên tục dao động khoảng 500 feet trong lúc họ hướng về sân bay Tabuk.
 |
|
Sự thay đổi tốc độ và độ cao đột ngột của chiếc Boeing 737 trong vụ Flydubai. Đồ họa: Reuters. |
Khoảng 10h45, các phi công đưa chuyến bay 1073 hạ cánh an toàn xuống sân bay Tabuk, kết thúc hành trình kéo dài khoảng 3 giờ 40 phút.
Trong giai đoạn hạ cánh cuối cùng, tốc độ và khả năng điều khiển máy bay dường như không bị ảnh hưởng bởi những áp lực kết cấu tác động lên cánh liệng và cánh lái độ cao - các bề mặt điều khiển có nhiệm vụ giúp máy bay nghiêng và nâng, hạ mũi.
 |
Vượt giới hạn nhưng vẫn hạ cánh an toàn
Hiện nay, chiếc Boeing 737 MAX vẫn đang đỗ tại sân bay Tabuk và dự kiến được kiểm tra toàn diện để đánh giá liệu vận tốc cực lớn cùng lực G mà máy bay phải chịu có gây ra những hư hỏng không thể khắc phục hay không.
“Tôi không chắc nó có thể được sử dụng trở lại hay không”, Tony Farina, chuyên gia khí động học tại Đại học Hàng không Embry-Riddle, người từng tham gia các dự án bay với NASA và Không quân Mỹ, nói. “Ít nhất, máy bay sẽ cần được kiểm tra toàn diện và kỹ lưỡng”.
 |
|
Phi cơ của Flydubai hạ cánh xuống sân bay Tabuk ở Arab Saudi bị hư hại ở cánh tà đứng phía đuôi máy bay. Ảnh: Times of Israel. |
Đối với Boeing 737 MAX, việc máy bay vẫn giữ được kết cấu sau sự cố suýt trở thành thảm họa hôm 30/9 là một kết quả đáng chú ý. Dòng máy bay này từng chịu sự giám sát đặc biệt sau hai vụ tai nạn trong năm 2018 và 2019. Người phát ngôn Boeing từ chối bình luận về sự cố.
Một trong những bên đầu tiên lên tiếng ca ngợi độ bền kết cấu của chiếc máy bay là Nhà Trắng.
“Xin chúc mừng công ty Boeing TUYỆT VỜI vì đã sản xuất một chiếc máy bay, 737 Max, có thể chịu được lực G và lực tác động vượt xa những gì nó được thiết kế”, Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội ngay sau sự cố.
 |
|
Vị trí cánh tà đứng trên Boeing 737 Max. Đồ họa: SMH. |
Sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những nỗ lực tăng cường an toàn cho buồng lái chủ yếu tập trung vào việc ngăn các mối đe dọa từ bên ngoài xâm nhập.
Tuy nhiên, các sự cố sau đó, trong đó có vụ phi công cố ý đâm chiếc máy bay của Germanwings năm 2015 và sự cố Flydubai cho thấy ngành hàng không có thể phải đối mặt với một thách thức khó giải quyết hơn: Điều gì xảy ra khi mối đe dọa lại xuất phát từ chính buồng lái?
“Máy bay chở khách ngày nay là những kiệt tác của kỹ thuật hàng không, nhưng chúng sẽ không thể cứu được máy bay nếu một người đủ năng lực trong buồng lái ra lệnh cho máy bay bổ nhào và người còn lại không thể ngăn chặn kịp thời”, Joel Sercel, kỹ sư hàng không vũ trụ kiêm CEO công ty vũ trụ TransAstra, nhận định.
Nguồn: https://lifestyle.zingnews.vn/boeing-737-max-song-sot-the-nao-sau-cu-bo-nhao-gan-toc-do-am-thanh-post1687291.html
