Đại biểu quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh việc đánh giá chương trình giáo dục trước khi biên soạn sách. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Cần đánh giá kỹ trước khi biên soạn
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) giao Vụ Giáo dục Phổ thông xây dựng, tổ chức thực hiện Kế hoạch rà soát, hoàn thiện Chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông để hoàn thành bộ sách giáo khoa mới sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2028-2029.
Theo đại biểu quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga - Ủy viên Ủy ban Văn hoá - Xã hội của Quốc hội, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng, việc sử dụng một bộ sách thống nhất có thể tạo nền tảng ổn định hơn giữa các địa phương, thuận tiện cho học sinh chuyển trường, giáo viên trao đổi chuyên môn và xây dựng học liệu dùng chung. Đây cũng là cơ hội để rà soát những bất cập của chương trình.
Tuy nhiên, nếu chương trình còn quá tải thì việc thay một bộ sách khác cũng khó giải quyết tận gốc. Vì vậy, đánh giá chương trình phải là khâu quan trọng trước khi biên soạn sách. Quá trình này cần có tiếng nói của giáo viên trực tiếp đứng lớp, học sinh và các nhà trường ở những địa bàn khác nhau. Đồng thời, những nội dung đã được thực tế chứng minh là phù hợp trong các bộ sách từng sử dụng cần được kế thừa.
Giảm tải phải đi cùng đổi mới thi cử
Một yêu cầu khác được đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh là giảm tải chương trình. Theo bà, chương trình hiện nay vẫn còn thiên về hàn lâm, nếu chỉ thay sách mà không giải quyết vấn đề chương trình thì áp lực học tập chưa thể giảm. Đặc biệt, giảm tải phải đi cùng đổi mới kiểm tra, đánh giá và thi cử.
“Không thể chỉ giảm số trang sách nhưng vẫn giữ nguyên khối lượng kiến thức, hoặc chuyển kiến thức khó sang bài tập và tài liệu bổ trợ. Nếu đề thi vẫn yêu cầu kiến thức vượt quá yêu cầu nền tảng thì giáo viên và học sinh vẫn quay lại với việc dạy thêm, học thêm” - bà Nga phân tích.
Theo đó, chương trình, sách giáo khoa, thời lượng dạy học và đánh giá kết quả học tập cần được thiết kế đồng bộ.
Thống nhất sách nhưng vẫn cần không gian cho giáo viên
Một bộ sách dùng chung trên toàn quốc không đồng nghĩa với việc giáo viên chỉ bó hẹp trong nội dung của sách. Bộ sách cần xác định rõ nội dung cốt lõi, có hướng dẫn linh hoạt và những phần mở rộng để giáo viên lựa chọn học liệu, hoạt động, phương pháp phù hợp với học sinh.
Đặc biệt, khi thiết kế sách dùng chung, không nên mặc định mọi học sinh đều có thiết bị số, Internet hoặc điều kiện tham gia những hoạt động tốn kém. Thực tế vẫn còn học sinh ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn chưa có điều kiện tiếp cận đầy đủ với các thiết bị này.
“Bộ sách thống nhất nhưng vẫn phải dành không gian cho sự chủ động của giáo viên, đồng thời tính đến sự khác biệt về điều kiện học tập giữa các vùng miền” - bà Nga cho hay.
Giáo viên cũng kỳ vọng bộ sách giáo khoa mới có nội dung phù hợp, ổn định, gần gũi với học sinh và điều kiện dạy học ở mọi vùng miền. Ảnh: Nguyễn Thủy
Đặt chất lượng lên hàng đầu
Chất lượng biên soạn, thẩm định và thử nghiệm phải được đặt lên hàng đầu. Khi một bộ sách được sử dụng rộng rãi trên toàn quốc, một sai sót dù nhỏ cũng có thể ảnh hưởng trên phạm vi lớn.
Do đó, cần công khai tiêu chí tuyển chọn tác giả, bảo đảm tính độc lập trong thẩm định, kiểm soát xung đột lợi ích và thử nghiệm sách ở các vùng miền khác nhau. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế tiếp nhận phản ánh, đính chính nhanh và xác định rõ trách nhiệm khi phát hiện sai sót.
Bên cạnh đó, một bộ sách thống nhất cần đi cùng cơ chế cung ứng hiệu quả. Theo bà Nga, có thể tạo điều kiện để nhiều đơn vị đủ năng lực tham gia in, phát hành theo tiêu chuẩn chung, với cơ chế minh bạch, nhằm bảo đảm sách được cung ứng đầy đủ, kịp thời.
Cần một giai đoạn ổn định đủ dài
Về lộ trình, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng - việc chuyển sang bộ sách mới phải rõ ràng, ổn định và khả thi. Bộ GDĐT cần sớm công bố phương án triển khai theo từng lớp hay đồng loạt, cách xử lý đối với học sinh đang học giữa cấp và thời gian chuyển tiếp.
Cùng với đó là thời gian để giáo viên được tập huấn, làm quen với chương trình và sách mới; đồng thời tính toán việc in, cung ứng và sử dụng sách hiện hành trong giai đoạn chuyển tiếp.
“Bộ sách mới phải tạo ra một giai đoạn ổn định đủ dài cho giáo dục phổ thông. Nếu không có sự ổn định, những nỗ lực, nguồn lực và chi phí xã hội bỏ ra sẽ khó được sử dụng một cách hợp lý và đạt hiệu quả cao nhất” - bà Nga nhấn mạnh.
Nguồn:https://laodong.vn/giao-duc/bo-sach-giao-khoa-moi-can-tao-nen-tang-on-dinh-cho-giao-duc-pho-thong-1776880.ldo
