Nguyên liệu chính làm bánh gừng là bột nếp kết hợp với lòng trắng trứng vịt.

Chiếc bánh gửi gắm ước vọng

Bánh gừng có hình dáng tựa củ gừng với nhiều nhánh nhỏ đan xen. Theo quan niệm của đồng bào Khmer, củ gừng có nhiều nhánh tượng trưng cho sự sinh sôi, phát triển, gia đình đông con cháu, cuộc sống sung túc. Vì vậy, bánh thường có mặt trong các dịp lễ Chôl Chnăm Thmây, Sen Đôn Ta, Tết cổ truyền và những sự kiện quan trọng của gia đình.

Đặc biệt, trong lễ cưới của người Khmer, bánh gừng mang ý nghĩa tượng trưng cho sự thủy chung, hòa hợp vợ chồng. Bánh thường được đặt giữa mâm lễ. Nếu bánh tét tượng trưng cho người nam, bánh gang tay tượng trưng cho người nữ thì bánh gừng ở vị trí trung tâm thể hiện sự hòa hợp âm dương, gắn kết đôi lứa.

Bánh gừng còn hiện diện trong các nghi lễ cộng đồng. Đến dịp lễ, Tết, phụ nữ Khmer thường rủ nhau làm bánh, tạo thành những rổ bánh đầy ắp rồi khéo léo sắp xếp, trang trí thành hình chậu hoa để dâng lên chùa. Những chiếc bánh vàng óng, nhiều nhánh đan xen vừa đẹp mắt vừa thể hiện lòng thành kính của người dâng lễ.

Bánh gừng được bọc lớp đường bên ngoài, tăng thêm sức hấp dẫn.

Khéo léo qua từng công đoạn

Để làm ra những chiếc bánh gừng đẹp mắt, người làm bánh phải có sự tỉ mỉ và kinh nghiệm. Nguyên liệu chính là bột nếp kết hợp với lòng trắng trứng vịt đánh nổi cùng một số nguyên liệu phụ trợ theo cách làm truyền thống. Bột sau khi phối trộn được nắn thành hình củ gừng với những nhánh nhỏ đan xen. Công đoạn tạo hình đòi hỏi đôi tay và sự tỉ mẩn để bánh cân đối, các nhánh gắn kết đều và chặt.

Bánh sau đó được chiên trong dầu hoặc mỡ nóng. Người làm phải quan sát, trở bánh khéo léo để chín đều, nở phồng, có màu vàng đẹp và giữ nguyên hình dáng. Khi bánh đạt độ chín, công đoạn áo đường tạo lớp ngọt bên ngoài, giúp chiếc bánh thêm bóng và hấp dẫn.

Bánh gừng được đặt trang nghiêm trên bàn thờ vào các dịp lễ, Tết.

Bà Chau Thị Diêu, ngụ xã An Cư, là một trong số phụ nữ khéo tay làm bánh gừng ở địa phương. Bà cho biết: "Tôi làm món bánh này từ nhỏ. Đa số phụ nữ Khmer đều biết cách làm bánh gừng, bởi đây là món bánh quen thuộc trong đời sống văn hóa của đồng bào. Mỗi khi đến dịp lễ, Tết, phụ nữ trong phum, sóc rủ nhau chuẩn bị nguyên liệu, cùng làm những rổ bánh đầy ắp để dâng chùa. Việc làm bánh không chỉ phục vụ nghi lễ mà còn là dịp chị em gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm và cùng thực hiện một tập quán đã gắn bó với nhiều thế hệ".

Giữa nhịp sống hiện đại với ngày càng nhiều món ăn mới, bánh gừng vẫn giữ được vị trí riêng trong đời sống ẩm thực của người Khmer. Bánh gừng còn chứa đựng nét đẹp trong phong tục, tập quán và sự khéo léo của người phụ nữ Khmer, góp phần gìn giữ hương vị truyền thống qua nhiều thế hệ.

ĐỨC TOÀN