“Ánh sáng số” trong buôn làng Đắk Lắk: Bình dân học vụ số đưa công nghệ đến từng nếp nhà

Bình dân học vụ số đến từng nếp nhà ở buôn Tah B

Bình dân học vụ số tại buôn Tah B không bắt đầu bằng những lớp học bài bản hay tài liệu nhiều chữ, mà bằng những thao tác rất gần gũi trên chính chiếc điện thoại thông minh của người dân.

Buôn Tah B, xã Cuôr Đăng hiện có 343 hộ với gần 1.700 nhân khẩu, phần lớn là đồng bào Ê Đê. Theo thông tin từ địa phương, có 310/343 hộ là đồng bào Ê Đê. Rào cản khi tiếp cận công nghệ không chỉ nằm ở thiết bị, mà còn ở ngôn ngữ, tâm lý e ngại và thói quen sử dụng công nghệ của người lớn tuổi.

Bà H Bé Êban, người dân buôn Tah B, cho biết trước đây điện thoại chủ yếu chỉ dùng để nghe gọi. Việc làm thủ tục giấy tờ cũng phải đi xa. Sau khi được hướng dẫn, bà đã có thể biết cách tra cứu thông tin bảo hiểm y tế và tiếp cận một số thủ tục thuận tiện hơn ngay trên điện thoại.

Sự thay đổi ấy cho thấy giá trị đầu tiên của chuyển đổi số ở vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số không nằm ở những khái niệm lớn, mà ở việc công nghệ thực sự giúp người dân giải quyết những nhu cầu rất cụ thể trong cuộc sống.

Bình dân học vụ số được “bình dân hóa” bằng ngôn ngữ gần gũi

Bình dân học vụ số chỉ thực sự hiệu quả khi người dân hiểu và làm được. Tại buôn Tah B, chị H Kơm Niê, buôn trưởng đồng thời là Tổ trưởng Tổ công nghệ số cộng đồng, cùng các thành viên trong tổ trực tiếp đến từng hộ để hướng dẫn.

Chị H Kơm Niê lựa chọn cách hướng dẫn song ngữ Ê Đê - Kinh, giải thích các khái niệm công nghệ bằng ngôn ngữ quen thuộc và thao tác trực tiếp trên điện thoại. Những nội dung như cài đặt VNeID, quét mã QR, thanh toán điện tử hay tra cứu thủ tục hành chính được chia nhỏ thành từng bước để người dân dễ tiếp cận hơn.

Không chỉ hướng dẫn trực tiếp, chị còn quay lại từng thao tác trên màn hình, lồng lời giải thích bằng tiếng Ê Đê rồi chia sẻ qua nhóm Zalo và mạng xã hội của buôn. Cách làm này giúp những người chưa quen với công nghệ có thể xem lại nhiều lần, thay vì phải ghi nhớ ngay trong một buổi hướng dẫn.

Chính sự kiên trì và linh hoạt này đang làm giảm dần khoảng cách số giữa các nhóm dân cư, nhất là với người cao tuổi và những người ít có điều kiện tiếp xúc với công nghệ.

Từ VNeID đến dịch vụ công trực tuyến

Các Tổ công nghệ số cộng đồng tại Cuôr Đăng hiện tập trung hướng dẫn người dân sử dụng những tiện ích thiết thực như VNeID, ứng dụng Đắk Lắk Số, VssID, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và các kênh thông tin số của chính quyền địa phương.

Cách triển khai này cho thấy chuyển đổi số ở cơ sở không chỉ là đưa một ứng dụng đến người dân, mà còn là quá trình tạo thói quen sử dụng và giúp người dân đủ tự tin để tự thực hiện các thao tác sau khi được hướng dẫn.

Mạng lưới Tổ công nghệ số cộng đồng mở rộng trên toàn tỉnh

Từ một buôn làng cụ thể, mô hình này đang được mở rộng trên toàn tỉnh Đắk Lắk. Theo Cổng thông tin Bộ Khoa học và Công nghệ, 100% thôn, buôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh đã thành lập Tổ công nghệ số cộng đồng, với tổng số hơn 18.000 thành viên. Các tổ được xem là “cầu nối số”, trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng công nghệ theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”.

Từ những đôi tay vốn quen với nương rẫy đến những thao tác trên màn hình điện thoại, sự thay đổi ở buôn Tah B cho thấy chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi công nghệ được đưa về đúng nơi, đúng người và theo cách mà cộng đồng có thể tiếp nhận. “Ánh sáng số” vì thế không nằm ở những thiết bị hiện đại, mà ở việc mỗi người dân có thêm khả năng tiếp cận thông tin, dịch vụ và cơ hội trong đời sống hằng ngày.

Mời quý khán giả xem thêm các chương trình hấp dẫn khác của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/video/catalog/list/ffc98a39-06ff-424b-a85f-388837a68f87/chuyen-trang-van-hoa--du-lich--lich-su--di-san-19,ffc98a39-06ff-424b-a85f-388837a68f87.html